Κτηνοτροφία και ευζωία

 

Του Γιάννη Σχίζα

από το Ξυπνηστε 

Κάποτε, την πρώτη δεκαετία του αιώνα μας, μια βελγική πόλη είχε προχωρήσει στη δημιουργία χορτοφαγικών εστιατορίων  , για να εκτρέψει από τη ζήτηση κρέατος τους πολίτες. Δεν γνωρίζω πόσα χρόνια το  παράδειγμα αυτό  έλαμψε στην βελγική και  γενικότερα στην  ευρωπαϊκή οικογένεια, πάντως   οπωσδήποτε συνεισέφερε σε μιμήσεις παντός είδους : Μερικοί περιόρισαν  απλώς την κατανάλωση κρέατος, άλλοι την περιόρισαν περισσότερο  ,  άλλοι  έφτασαν μέχρι τα πρόθυρα της μετατροπής  τους σε   Vegans !  H κίνηση αυτή είχε επιπτώσεις στην τοπική αγορά κρέατος, η δε τυχόν επανάληψή της στην εθνική ή ευρωπαϊκή κλίμακα θα ήταν πολλαπλάσια ευεργετική :  Aπό την άποψη ότι το λιγότερο που θα συνεπάγονταν θα ήταν ο μετριασμός των ασθενειών που προέκυπταν από την αύξηση των πρωτεϊνών και επομένως  από την αύξηση της χοληστερίνης….

Θυμάμαι την περιορισμένη κατανάλωση κρέατος που είχαμε εμείς στα παιδικά μας χρόνια. Κρέας βλέπαμε τις Κυριακές και τις γιορτές, χωρίς σπατάλη, με πνεύμα οικονομίας.  Η συνέχεια βέβαια ήταν γνωστή από τον καθένα: Το κρέας σε διάφορες μορφές πήρε την πάνω βόλτα  και έφτασε να καταναλώνεται  σχεδόν κάθε ημέρα .

 

Η κτηνοτροφία είναι  τομέας που οσμώνεται με όμορους τομείς – μεταξύ των άλλων και με τον τομέα Υγείας. Το κράτος δηλώνει υπευθυνότητα για την υγεία και ευζωϊα των πολιτών, από την άλλη όμως πλευρά δηλώνει στο πλευρό της κτηνοτροφίας ! Το κράτος επιμελείται της κτηνοτροφίας- εκτός βέβαια από περιπτώσεις που συνδέονται με τη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου αποδείχθηκε ότι πολλοί Κρήτες κτηνοτρόφοι διέθεταν απόμακρους  βοσκότοπους ή σε περιοχές προστατευόμενες από το NATURA. Γι αυτό το σκοπό χρησιμοποιήθηκαν ψευδή ενοικιαστήρια και εικονικές δηλώσεις εκτάσεων (π.χ. στον Γράμμο !) για να αποσπαστούν ενισχύσεις. Η ζημία εκτιμάται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, με τα χρήματα να αφαιρούνται από πραγματικούς παραγωγούς. Το 2019 ο ΟΠΕΚΕΠΕ επέτρεψε τη δέσμευση βοσκοτόπων μακριά από τον τόπο εγκατάστασης των κτηνοτρόφων, διευκολύνοντας περαιτέρω τις «παρατυπίες»..

 Το κράτος όμως ασκεί και πολιτική υγείας, οπότε μια  τέτοια «προοδευτική» πολιτική  θα ήταν αδιανόητο να επαναπαυθεί στο αξίωμα «Περί ορέξεως ουδείς λόγος»!  Κι  αυτό με τη σειρά του μπορεί να   οδηγεί σε μείωση των ελλειμμάτων του εμπορικού ισοζυγίου . Όμως  τα ελλείμματα από τις εισαγωγές κρεάτων  ανέρχονταν (2007) σε 1,3 δισ. - καταπώς ανέφερε ο Γιάννης Τόλιος σε ένα πόνημά του. Το δε 2024 οι εισαγωγές κρεάτων  ανέβηκαν σε 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 7,13% σε σχέση με το 2023!

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΔΙΚΑΙΩΘΕΙ Ο ΜΗΛΙΏΚΑΣ

Ένα σενάριο «αποανάπτυξης», με παράλληλη υποχώρηση κατανάλωσης κρέατος, κτηνοτροφίας και εμπορικού ελλείμματος, θα ήταν οπωσδήποτε εφικτό. Όμως επίσης εφικτός θα ήταν ο εξωστρεφής προσανατολισμός της κτηνοτροφίας, με στόχο τις εξαγωγές προϊόντων ποιοτικών, συνδεδεμένων ιδιαίτερα με την ελληνική γη και την πλούσια χλωρίδα της.

Το 2014 μια κοινοβουλευτική ερώτηση από 33 (αριθμός ρεκόρ!) βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ έθεσε σοβαρά ζητήματα όσον αφορά τα κόστη της κτηνοτροφικής παραγωγής, με προτεραιότητα στα της βοσκήσιμης ύλης. Το 1987, στο πλαίσιο της συζήτησης για τον Νόμο 1734 περί βοσκοτόπων, οι δυνάμει βοσκότοποι υπολογίζονταν περίπου σε 60 εκατ. στρέμματα. Σήμερα η δυνατότητα ποσοτικής επέκτασης των βοσκοτόπων από τα 11 στα 51 εκατομμύρια στρέμματα -που αναγνωρίζεται μάλιστα και από διοικητικούς  παράγοντες- προσκρούει στις επιταγές μιας ποιοτικής διαχείρισης, που σημαίνει έλεγχο δραστηριοτήτων και αειφορική αντιμετώπιση των χορτολιβαδικών εκτάσεων. Προτείνει  ο κύριος Γιώργος  Κεφαλάς, αντιπεριφερειάρχης στη Βόρεια Ελλάδα: : Να χρησιμοποιήσουμε  ελληνικές πρώτες ύλες για ζωοτροφές, δημητριακά και ψυχανθή ελληνικά, αντικαθιστώντας εισαγόμενες ζωοτροφές όπως η σόγια .

 Και συνεχίζει ο ίδιος :

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθώντας να σώσει την αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας ή της Βόρειας Ευρώπης, πείτε το όπως θέλετε, έχει μετά από 25 χρόνια υπογράψει φέτος τη συμφωνία Mercosur με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής για να καλύψουμε το έλλειμμά μας, φέρνοντας βόειο κρέας 145.000 τόνους τον χρόνο από εκεί».

Είναι ο θεμελιώδης νόμος προσφοράς και ζήτησης, τόνισε. Στην περίπτωση του μοσχαρίσιου κρέατος, η ζήτηση έχει παραμείνει σταθερή και μάλιστα ελαφρώς αυξητική, καθώς αποτελεί ένα υψηλής διατροφικής αξίας προϊόν. Επισήμανε παράλληλα, σχετικά με τη συμφωνία Mercosur,  ότι αποτελεί μεγάλο ζήτημα πώς θα ελεγχθεί η ποιότητα των προϊόντων, πώς θα πιστοποιηθούν, γιατί οι χώρες αυτές χρησιμοποιούν ορμόνες και αυξητικούς παράγοντες που επίσης στην ευρωπαϊκή αγορά θεωρούνται απαράδεκτες».

Η διαχείριση των βοσκοτόπων δεν πρέπει να εκτρέπει την προσοχή από την ανάγκη συνολικής υπέρβασης του παραδοσιακού  μοντέλου κτηνοτροφίας και ευζωϊας.

Παλιά, όταν κυκλοφορούσε το ανέκδοτο «Αλβανός τουρίστας», χρησιμοποίησα στην "Αυγή" τον τίτλο «Κτηνοτρόφος τουρίστας» για να δείξω την «απιθανότητα» της συνύπαρξης των δυο ιδιοτήτων και τη «σιαμαία» σχέση κτηνοτρόφου και ζώου. Σήμερα η επανεκκίνηση της κτηνοτροφίας προϋποθέτει, εκτός από τη θρησκευτική προσήλωση στην ευζωΐα των ζώων, και τη στήριξη της ευζωΐας των απασχολουμένων στον κλάδο. Χρειάζονται νέοι όροι εργασίας , που να κάνουν εφικτή τη κοινωνική ζωή στους κτηνοτρόφους, που να τους δίνει το δικαίωμα της άδειας κι ακόμη το δικαίωμα  «ευρέσεως νύφης». Χρειάζονται ακόμη  νέοι άνθρωποι στον κλάδο, ώστε να απορριφθούν στο «χρονοντούλαπο» της Ιστορίας οι αντικτηνοτροφικοί στίχοι του Γιάννη Μηλιώκα: «Στο σπιτ' στο Κακοσάλεσ', δεν ματαξαναγυρνώ -  στάνες και βοβάλες, όλα να γίνουν ρημαδιό...».