Ημέρες ορειβασίας

Ημέρες ορειβασίας
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα τουρισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα τουρισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 11 Μαΐου 2026

Γιορτάζουμε τη διάσωση του ποταμού Ερασίνου στη Βραυρώνα!


 

Κυριακή, 17 Μαΐου 2026

 

Την Κυριακή 17 Μαΐου, στις 11:00 π.μ., η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), μαζί με φορείς και συλλογικότητες, διοργανώνει γιορτή για την ακύρωση του σχεδιαζόμενου αντιπλημμυρικού έργου στον ποταμό Ερασίνο, στη Βραυρώνα. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια σημαντική νίκη για την προστασία ενός πολύτιμου φυσικού και πολιτιστικού τοπίου της Αττικής.

 

Η Βραυρώνα, με τον σημαντικό αρχαιολογικό χώρο της και το φυσικό περιβάλλον γύρω από τον Ερασίνο, είναι ένας τόπος όπου το τοπίο συνδέεται άμεσα με την αρχαία ιστορία της περιοχής και τη λατρευτική ζωή της. Το ποτάμι και ο υγρότοπος γύρω του, φιλοξενούν πλούσια ορνιθοπανίδα και δίνουν στον χώρο μια ιδιαίτερη φυσική και πολιτιστική αξία.

 

Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

Χιονοστιβάδες: Τι αλλάζει με την κλιματική κρίση

 

Κάθε χρόνο, περίπου 100 άνθρωποι στην Ευρώπη χάνουν τη ζωή τους κάτω από τεράστιες μάζες χιονιού, πάγου και βράχων που κατρακυλούν ξαφνικά σε πεζοπόρους και σκιέρ.

Μια μικρή διαταραχή – μια ριπή ανέμου ή η ολίσθηση ενός σνόουμπορντ – μπορεί να πυροδοτήσει μια φονική χιονοστιβάδα, ανάλογα με τη δομή του χιονιού, την κλίση της πλαγιάς και τις καιρικές συνθήκες.

Οι ειδικοί συγκρίνουν τον κίνδυνο με μια πλημμύρα: δεν αρκεί μόνο να γνωρίζεις την πιθανότητά της, πρέπει να κατανοήσεις και τη δύναμη της καταστροφής που μπορεί να φέρει.


«Ο κίνδυνος χιονοστιβάδας στις Ευρωπαϊκές Άλπεις αφορά σήμερα κυρίως τους ορειβάτες που προκαλούν οι ίδιοι χιονοστιβάδες», δήλωσε ο Νίκολας Έκερτ, κλιματολόγος ειδικευμένος στους κινδύνους των βουνών στο Université Grenoble Alpes. «Ωστόσο, τέτοιες τυχαίες χιονοστιβάδες αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού αριθμού χιονοστιβάδων».



Τα επίπεδα κινδύνου χιονοστιβάδας είναι ιδιαίτερα υψηλά μετά από έντονες χιονοπτώσεις, και οι καιρικές συνθήκες νωρίτερα το χειμώνα μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές για την αντοχή του χιονιού.

«Οι περιορισμένες χιονοπτώσεις στις αρχές της σεζόν μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία επίμονων αδύναμων στρωμάτων μέσα στο χιόνι», δήλωσε ο Γιάκομο Στραπατσόν, γιατρός στο Ινστιτούτο Ορεινής Επείγουσας Ιατρικής. «Όταν αυτά τα αδύναμα στρώματα θαφτούν κάτω από τις επόμενες χιονοπτώσεις, μπορούν να δημιουργήσουν εξαιρετικά ασταθείς συνθήκες που ευνοούν τις χιονοστιβάδες που προκαλούνται από τον άνθρωπο».

Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

ΤΟ ΝΗΣΊ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ ΚΑΙ Η ΕΡΕΤΡΙΑ

 


Του Γιάννη Σχίζα

Ποντίκι 19.2.2026

 

 Αυτή η μικρή πόλη που είναι φορτωμένη  με ιστορικές εμπειρίες, που τα οράματά της είναι εγκατεστημένα παντού, που είναι γεμάτη από γιγαντιαίους ευκαλύπτους και  τα πλοία της πηγαινοέρχονται στην απέναντι στεριά της Αττικής , είναι  μια πόλη ενδιαφέρουσα.  Ο Σκαρίμπας, ευβοέας λογοτέχνης που υπηρέτησε στην Ερέτρια γύρω στο 1920 επί μια τριετία και όπου έγραψε τα πρώτα 9 διηγήματά του, θα είχε να πει  πολλά για την κατάσταση της πόλης που ξεκίνησε τη σταδιοδρομία της με το όνομα «Νέα Ψαρά» : Που είναι ίσως η καλύτερη της Εύβοιας, απ’ όπου αρχίζουν  οι δρόμοι προς το εσωτερικό του νησιού, προς τις ορεινές και απόμακρες περιοχές της Καρυστίας, προς τις κορυφές του Όλυμπου – έτσι λεγόταν το βουνό της – προς τον Θεολόγο και τη Στενή, προς τη Δίρφυ, προς βορρά με το βουνό Πηξαριά και το χωριό που το είπανε  Βλαχιά.

 

Αυτή η πόλη είχε σαν απόφυση  το Νησί των Ονείρων, ένα πεζονήσι που απείχε ελάχιστα από τη στεριά -  και που έσπευσε να  ενώσει   η Δημοτική Αρχή με μια γέφυρα. Το νησί μεγάλωσε  , πήρε έκταση  66 στρεμμάτων περίπου, με έργα κατά μήκος των ακτών του, εις βάρος της ρηχής θάλασσας.

 

Το νησί είχε πάρει την ονομασία του από τουριστικό εγχείρημα του ΕΟΤ, που  εγκαταλείφθηκε το 2008, αφήνοντας στη θέση του  έναν ερειπιώνα, από τους πολλούς που διατρέχουν  τη χώρα. Στην είσοδο σαν ομάδα υποδοχής εμφανίζονται καμιά 15αριά γάτες,  φουντωτές και ευτραφείς, πολύ φιλικές, που είχαν στρωθεί στο φαγητό – τοις ζωοφίλων ρήμασι αφημένο!

 

Στο  νησί βλέπουμε τα αλλεπάλληλα μπανγκαλόους, όλα στολισμένα με ευτράπελα γκράφιτι, που αποσβένουν ως ένα βαθμό την ασχήμια της εγκατάλειψης. Βλέπουμε έργα φανταστικά, με θέματα ονειρικά, που σκαρφαλώνουν σε όλους τους τοίχους – ενώ κάποια ξεστρατισμένη γάτα μας ακολουθεί πιστά…

Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026

Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος στο Μοναστίρ της Τυνησίας


Στο Μοναστίρ της Τυνησίας βρέθηκαν ερευνήτριες του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας με τον ιδιαίτερα δυναμικό τυνησιακό περιβαλλοντικό φορέα Notre Grande Blue.

Σε θάλασσες που στις μέρες μας αλλάζουν σε πρωτοφανείς ρυθμούς, τόσο λόγω της ανθρώπινης παράμβασης (υπεραλίευση, ρύπανση, καταστροφή οικοτόπων, υπερτουρισμός, κλπ), όσο και της (επίσης ανθρωπογενούς) κλιματικής αλλαγής, η αμοιβαία συνεργασία μεταξύ των βόρειων και των νότιων χωρών της Μεσογείου αποτελεί αναμφισβήτητη προτεραιότητα.

Ας μην ξεχνάμε ότι η Μεσόγειος αποτελεί μία κοινή θάλασσα, στην οποία επιβιώνουν τα ίδια είδη, τα οποία απειλούνται από τα ίδια προβλήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα ξενικά είδη: περισσότερα από 1.000 νέα θαλάσσια είδη έχουν ήδη εισέλθει στη Μεσόγειο, τα περισσότερα εκ των οποίων πρωτοεμφανίστηκαν στις νότιες ακτές της. Μέσα από τις καταγραφές που πραγματοποιούνται εκεί, μπορούμε να «προετοιμαζόμαστε» έγκαιρα για την άφιξή τους στις βόρειες

Τρίτη 30 Δεκεμβρίου 2025

Κορίτσια, οι τουρίστες !



Του Γιάννη Σχίζα

από το Ξυπνηστε 

Κάποτε τα έβαζαν με τον τουρισμό γενικώς... Tα είχαν ιδιαίτερα  με τους ανθρώπους που γύριζαν με ένα σακίδιο και sleeping bag, που έβρισκαν καταφύγιο για ύπνο στο οπουδήποτε, που έτρωγαν πρόχειρα και που γενικώς δεν είχαν καμιά σχέση με επισκέπτες – περιηγητές τύπου  Πάτρικ Λη Φέρμορ .  Ήταν η εποχή που  ο Ανδρέας Παπανδρέου  ζητούσε να μην «καταντήσει» η Ελλάδα χώρα των γκαρσονιών...

Προϊόντος όμως του χρόνου, όταν ο αριθμός των τουριστών είχε ξεπεράσει  κατά πολύ τους 50.000  της  αρχής της δεκαετίας του 50 ,  άρχισαν να γλυκαίνονται και να τα βάζουν μόνο με τους αλητοτουρίστες, οπότε άρχισε το ειδύλλιο με τους «τουρίστες υψηλής εισοδηματικής στάθμης».

Την ίδια περίοδο ο ελληνικός  «εξωστρεφής» τουρισμός έγινε καθυστερημένα «ενεργητικός», καθώς ο Έλληνας άρχισε να ταξιδεύει στην Ευρώπη, έστω και με συνάλλαγμα ραμμένο στη φόδρα του παντελονιού του... Ενώ έσκαγε μύτη το συντομότερο ανέκδοτο της ελληνικής γλώσσας («Αλβανός τουρίστας»), η μεσαία τάξη,  αφού πρώτα επιδόθηκε στον «τουρισμό αγορών» χτυπώντας τα μαγαζιά των  Παρισίων και του Λονδρέζικου Κάρναμπυ Στριτ,  τα έβαλε ακάθεκτη  με την  υπερκατανάλωση ταξιδιών, με συνήθη στόχο την άντληση κοινωνικού κύρους. Ακόμη και ο Μπόμπος των ανεκδότων, ενήλικος πλέον, επέστρεφε από τουριστικό ταξίδι στη Ρώμη  και καλείτο  να αφηγηθεί σε κάτι φιλενάδες της μαμάς (σε μία κατ’ οίκον συγκέντρωση…) την πιο έντονη εμπειρία του :  Ήταν μια όπερα, λέει, αλλά δεν θυμόταν ακριβώς το όνομά της,  αν ήταν η Τόσκα του Πουτσίνι ή η πουτσ@... του Τοσκανίνι...

Βοηθούντος του κυρίου Βενιζέλου,

Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2025

Η Αγία Σοφία και ο Ερντογκάν

 


Του Γιάννη Σχίζα

Η Αγία Σοφία, τμήμα της Παγκόσμιας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, έργο που επέζησε σε πολλές και αντίξοες περιόδους, ανήκει στις κορυφαίες δημιουργίες της Βυζαντινής Ναοδομίας. Έχει  πρωτοποριακό σχεδιασμό  και υπήρξε σύμβολο της πόλης, τόσο κατά τη βυζαντινή όσο και κατά την οθωμανική περίοδο . Στο προαύλιο του ναού λέγεται πως υπήρχε κρήνη, στην οποία αναγράφονταν  η φράση «ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ» (νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν, δηλ. ξέπλυνε τις αμαρτίες σου -  όχι μόνο το πρόσωπό σου). Η φράση αυτή διαβάζεται με δυο τρόπους – από μπροστά και από ανάποδα – αποδίδοντας το ίδιο νόημα.

 

Η Αγία Σοφία  έχει απειληθεί ως τώρα με υποβάθμιση, λόγω της ιστορίας της : Από την ανέγερσή της το 537 επί βασιλείας του Ιουστινιανού – με αρχιτέκτονες τους Ανθέμιο και Ισίδωρο –μέχρι  το 1204, την κατοχή από τους «Σταυροφόρους»,  έως την αλλαγή της χρήσης  επί Κεμάλ Ατατούρκ το 1935,  που γίνεται Μουσείο, και την περίοδο που «ολοκληρώνεται» με τον Ερντογκάν, καταργούμενης της  Μουσειακής χρήσης,  το 2020. Αποτέλεσε  ένα αξιοζήλευτο μνημείο ιστορίας ,  κάτι  περισσότερο από  σύμβολο των απανταχού Χριστιανών, και  ταυτόχρονα είναι ένα θαυμαστό αρχιτεκτόνημα εξαιρετικών διαστάσεων , για την εποχή του και κάθε εποχή. Είναι  δεύτερο σε μέγεθος μετά το Ναό του Αγίου Πέτρου, έχει  διαστάσεις  78,16 Χ 71,82 μέτρα και ύψος 54 μέτρων, αποτελεί  δε κατασκευαστικό επίτευγμα  για την εποχή της δημιουργίας του. Το καθεστώς Ερντογκάν  προτίμησε την «ήπια» λύση της αλλαγής της χρήσης του αντί της ανατίναξης που  έκαναν οι Ταλιμπάν  για τα αγάλματα  του Βούδα-  αλλά οπωσδήποτε έχει μπροστά του χρόνο για πιο ριζοσπαστικές λύσεις…

Κατά της μετατροπής  της Αγίας Σοφίας είχαν ταχθεί πολιτικές αρχές στις ΗΠΑ , την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία, καθώς και οι θρησκευτικές αρχές σε πλήθος χριστιανικών χωρών σε Κεντρική Αμερική, Υποσαχάρια Αφρική , Καραϊβική και Νότια Αμερική, και, φυσικά  και η ΟΥΝΕΣΚΟ. Εξ άλλου την έντονη αντίθεση και ανησυχία τους για τη μετατροπή  εξέφρασαν ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Πατριάρχης της Μόσχας Κύριλλος.

Παρασκευή 7 Νοεμβρίου 2025

Ελληνικές απαιτήσεις κατά της Τουρκίας

 

Σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση τα εμπλεκόμενα μέρη γνωρίζουν από πριν τι επιδιώκουν και τι ελιγμούς και παραχωρήσεις μπορούν να κάνουν για να πετύχουν τον σκοπό τους. Όλοι γνωρίζουν, εκτός από την ελληνική κυβέρνηση που, καθώς δεν θέτει καμιά απαίτηση στην Τουρκία, η μόνη παραχώρηση που μπορεί να κάνει θα είναι πάνω στην εθνική κυριαρχία. Μια σοβαρή ελληνική κυβέρνηση θα έθετε τις παρακάτω απαιτήσεις στην Τουρκία στα πλαίσια των διμερών διαπραγματεύσεων, κάτι που θα μπορούσε να κάνει και η σημερινή αν δεν έπασχε από το σύνδρομο της υποτέλειας. Συγκεκριμένα:
1.Επιστροφή της Ίμβρου και της Τενέδου επειδή η Τουρκία ουδέποτε εφάρμοσε το άρθρο 14 της Συνθήκης της Λοζάνης που προβλέπει ειδική διοικητική οργάνωση.
2.Αποζημίωση για τις ζημιές που υπέστη η Ομογένεια της Κωνσταντινούπολης από τις βιαιοπραγίες του Σεπτεμβρίου του 1955 (οι ελάχιστες αποζημιώσεις που δόθηκαν τότε φορολογήθηκαν με 100%, με συνέπεια να μη φτάσει τίποτα στα χέρια των δικαιούχων).
3.Επίσημη ακύρωση του Τουρκο-Λιβυκού μνημονίου που δεν έχει, εξάλλου, επικυρωθεί από τη Λιβύη.
4.Απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων Κατοχής από την Κύπρο και αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως προϋπόθεση για να προχωρήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
5.Απόσυρση της τουρκικής στρατιάς του Αιγαίου στην ενδοχώρα της Τουρκίας γιατί αποτελεί απειλή για τα ελληνικά νησιά.
6.Κατάργηση του casus belli.
7.Άνοιγμα και λειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
8.Επαναφορά της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας στο μουσειακό καθεστώς που είχαν.
9.Να σταματήσει η κατασκευή από τους Τούρκους της διώρυγας που, παράλληλα με τον Βόσπορο, θα συνδέει την Μαύρη Θάλασσα με τη Θάλασσα του Μαρμαρά, καθώς είναι άγνωστες οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα επιφέρει στο Αιγαίο αυτό το φαραωνικό έργο.
Αυτές οι εννέα απαιτήσεις της Ελλάδας προς την Τουρκία θα μπορούσε να προστεθούν στα πλαίσια του δήθεν διαλόγου που διεξάγεται αυτή τη στιγμή ανάμεσα στις δύο χώρες.
Η Ελλάδα, ωστόσο, θα πρέπει ταυτόχρονα με τις απαιτήσεις της να προχωρήσει στην επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια (το ίδιο και στον εναέριο χώρο), ώστε να συμπέσουν οι κινήσεις της και να δημιουργηθεί πάταγος και σύγχυση στην Άγκυρα, η οποία μέχρι σήμερα έχει καλομάθει να δέχεται από τη χώρα μας μόνο συναινέσεις και ενίοτε τεμενάδες. Ευνόητο είναι ότι συγχρόνως με τα 12 μίλια θα τονιστεί ιδιαίτερα στη διεθνή κοινότητα και στη γείτονα χώρα ότι η επέκταση αυτή ουδόλως θα παρεμποδίσει το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης στο Αιγαίο στα πλοία οποιασδήποτε σημαίας, όπως επιτάσσει το διεθνές δίκαιο κι όπως συμβαίνει στη Βαλτική Θάλασσα και αλλού.
Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος, πρέσβης επί τιμή

Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2025

Καλά νέα για τον Σιδηρόδρομο της Πελοποννήσου

 

 

23 Οκτωβρίου 2025

 

Με ιδιαίτερη ικανοποίηση, η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) εκ μέρους της ελληνοελβετικής επιστημονικής πρωτοβουλίας για την σταδιακή επαναλειτουργία του Σιδηροδρόμου στην Πελοπόννησο, ο  Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμου της Αθήνας και ο Σύλλογος Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας, χαιρετίζουμε την απόφαση που έλαβε την Κυριακή 19/10/2025 η  Αντιπροσωπεία του ΤΕΕ, σχετικά με τη διερεύνηση της δυνατότητας λειτουργίας ποδηλατόδρομων παράλληλα προς την υφιστάμενη σιδηροδρομική γραμμή.

 

Με την απόφαση ζητείται:

 

  • Η σιδηροδρομική γραμμή να χρησιμοποιηθεί για το σκοπό που κατασκευάστηκε και δαπανήθηκαν σημαντικά ποσά. Δηλαδή για μεταφορικό έργο.

Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2025

Χωροχρονικά περισσότερος τουρισμός

 

ΠΟΝΤΙΚΙ 11/9/2025


saria-karpathos

Δέκα ημέρες πρόκειται να επιμηκύνει την τουριστική σεζόν η Ρόδος, σύμφωνα με την εκτίμηση τουριστικών παραγόντων: Μάλιστα, δέκα ολόκληρες ημέρες. Η επιμήκυνση αυτή πρόκειται να αποφέρει πρόσθετα κέρδη και ελπίδες. Την ίδια στιγμή πολλοί συζητούν για την αποκέντρωση του τουρισμού στα δικά τους μέτρα: για κάποιους αυτό σημαίνει ημέρες, για άλλους εβδομάδες.

Η «μεταφορά» του τουρισμού σε εποχές που δεν θεωρούνται σήμερα οι πλέον κατάλληλες και σε τοποθεσίες που δεν είναι αυτές που ταιριάζουν με την πελατεία είναι το επίμαχο θέμα: Λόγου χάρη στις ορεινές περιοχές, που έχουν πάντοτε ένα γόητρο και γενικά υπερέχουν από την άποψη του τοπίου.

Αν υποθέσουμε ότι ο τουρισμός έχει – πέρα από τις εισπρακτικές – και κάποιες παράπλευρες ωφέλειες για την κοινωνία, προφανώς η χωροχρονική «διάχυσή» του βάζει στο παιχνίδι ευρύτερες δυνάμεις. Επιτρέπει σε πληθυσμούς να υπάρχουν, προσδοκώντας κέρδη και διάφορα πλεονεκτήματα από τους επισκέπτες, από τα οποία προέχει η επιβίωση οδικών και πάσης φύσεως δικτύων, η εστίαση και η πώληση διαφόρων δώρων ή ειδών «ανάγκης».

Ο τουρισμός – και ιδιαίτερα ο αντισυμβατικός, εναλλακτικός ή όπως αλλιώς θέλετε πείτε τον – έχει μια δηλωμένη «φυγόκεντρη» τάση και βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση παρθένων προορισμών. Το βλέπουμε στις αναζητήσεις του Τάσου Δούση, του Πέτρου Μανέα ή του Ζερόμ Καλούτα, που κινούνται προς κάθε κατεύθυνση για να ανακαλύψουν κρυμμένες δυνατότητες – δυνατότητες γευστικές με πιάτα περιωπής, δυνατότητες τοπίων και περιπετειών, στάσεις και συμπεριφορές ανθρώπων.

Κάποτε, μάλιστα, για να προβάλουν ή (για να το πούμε πιο ρεαλιστικά) για να διαφημίσουν προϊόντα τοπικά, μέχρι και διάφορα γιατροσόφια της υπαίθρου σε αναζήτηση της ευεξίας – «κατά τες συνταγές Ελληνοσύρων μάγων», που θα ’λεγε ο Καβάφης. Όλες αυτές οι δράσεις εισάγουν μια δυναμική αποπλάνησης, αλλά στην πραγματικότητα είναι κεντρομόλες αντί κεντρόφυγες. Που τελικά οδηγούν στην απομάγευση και στη διαρκή αναζήτηση νέων καταστάσεων μέσα στις παλιές…

Παίρνουμε σαν παράδειγμα τη Μήλο: Το νησί προορίζεται να φιλοξενήσει 48 νέα ξενοδοχεία και να εγκαινιάσει διπλάσιες από τις σημερινές κλίνες. Πού είναι η αποκέντρωση, πού η χωροχρονική διάχυση, πού η ευημερία;

Προορισμοί μέσα στους προορισμούς

Ποια είναι η αλήθεια και ποια η μπλόφα; Μήπως η αναζήτηση προορισμών μέσα στους προορισμούς σημαίνει παραμονή στα ίδια, που απλώς πρέπει να παίρνουν μια ώθηση για να εμφανιστούν ως νέα; Μήπως η αποκέντρωση του τουρισμού είναι κάτι που μπορεί να επέλθει βαθμιαία, με σταδιακή ανάδειξη νέων κέντρων αναψυχής;

Μάλιστα, ας αναφερθούμε σε κάποιους προορισμούς που ηχούν στ’ αυτιά μας κάπως πρωτόγονοι. Ας αναφερθούμε στην Κάρπαθο, στον πειρατικό χώρο της Σαρίας, σ’ αυτό το μικρονήσι που αποσπάστηκε γεωλογικά από το κυρίως νησί, το οποίο προσεγγίζεις μέσα σε μια ολική κυριαρχία της πέτρας και των κτισμάτων, φτάνοντας σε σύντομο χρόνο στην κορυφή του, που βλέπεις τις πολεμίστρες του και για μια στιγμή νοιώθεις κουρσάρος.

Ή πάλι στην Κάρπαθο, στο πανηγύρι του Αγίου Ιωάννη Βρουκούντα, τέλος Αυγούστου – αυτά τα οιονεί αναστενάρια, που για ένα ολόκληρο βράδυ παίζονται από εναλλασσόμενους οργανοπαίχτες, χωρίς θράκα και χωρίς αναστενάρηδες… Ας αναφερθούμε στον αγριότοπο Μαλέα – σ’ αυτήν την αυθεντική ελληνική wilderness –, με το απόκοσμο σκηνικό που σμίγει τη θαλάσσια απεραντοσύνη με τη σκληρότητα της στεριάς, υπογραμμίζοντας το έπος της μαχόμενης ανθρώπινης ύπαρξης. Σ’ αυτά και πολλά άλλα, κρυμμένα ή δυσεύρετα, αφιερώνουμε την αναζήτησή μας.

Το νησί των Πεταλιών

Πρόσφατα μου δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσω ένα άλλο πλαίσιο ζωής, «ιδιωτικοποιημένο», καταπώς είναι σωρεία νησιών στο Ιόνιο πέλαγος – λόγου χάρη ο Σκορπιός, που ανήκε παλιά στον Ωνάση

Ήταν το 2017, οπότε έγινε η γνωριμία με το μεγαλύτερο νησί από τα 9 ή 10 νησιά των Πεταλιών, κοντά στο Μαρμάρι της Εύβοιας. Το νησί ήταν ερημικό σχεδόν, αγριότοπος διαφυγών τη σύλληψη από τις διωκτικές, συμβατικές και αναπτυξιολάγνες δυνάμεις… Τα 18 τετρ. χιλιόμετρα της έκτασής του επί τα 45 χιλιόμετρα της ακτογραμμής επί τα λοφώδη ύψη των 300 μέτρων, συνθέτουν ένα μέγεθος βαδίσιμο, έστω και κάπου προβληματικό.

Το νησί θέτει ένα ζήτημα των ιδιωτικών νήσων, που μπορεί ν’ ανήκουν σε έναν Εμπειρίκο ή σε κάποιον άλλον εφοπλιστή, αλλά πάντως είναι πέρα από τον δημόσιο έλεγχο. Ταυτόχρονα όμως το νησί έχει εγγράψει ιστορίες κλασικής εποχής, ρωμαϊκές, βυζαντινές, οθωμανικές, μέχρι την περίοδο του Βασιλιά Γεωργίου του Α’, στον οποίο αποδίδεται ο (μοναδικός) καρόδρομος ή μουλαρόδρομος της βόρειας περιοχής.

Τα ίχνη παλαιών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, τα αλώνια, οι ελιές, τα πετρόχτιστα μαντριά, το παντοδύναμο θυμάρι που ψεκάζει με αιθέρια έλαια τους διερχόμενους πεζοπόρους, τα ίχνη λατόμευσης, το δυνατό και πλειοψηφικό γαλάζιο της θάλασσας, οι κυπαρισσόκεδροι που συμβιώνουν με δυνατές πινελιές πεύκου, η σκέψη της διαπασών του ανέμου καλοκαίρι – χειμώνα, οι 360 μοίρες απολαυστικού τοπίου, ο στοχασμός για την ατομικιστική προβληματική παλιότερων εποχών – με κορυφαία εποχή αυτήν που ανέδειξε τον Ροβινσώνα Κρούσο του Δανιήλ Ντεφόου: Όλα αυτά συγκροτούν μια «σχισμή στον χρόνο», μια απομάκρυνση από το παρόν και μια αποσυμπίεση από τον τρέχοντα κόσμο, με όρους επιστημονικής φαντασίας.

Και έπεται συνέχεια. Μπορούμε να πλατύνουμε και να βαθύνουμε τα επισκέψιμα σημεία του ελληνικού χώρου. Μπορούμε να τα κάνουμε προσβάσιμα σε άλλους χρόνους, ακόμη και τις δύσκολες εποχές. Γιατί ο τουρισμός δεν μπορεί να είναι ελιτισμός – δεν μπορεί να είναι μια καθωσπρεπική παρουσία σε χώρους συνηθισμένους, ευτελισμένους από τη συνήθεια: Ο τουρισμός πρέπει να διευκολύνει την πρόσβαση σε περιοχές ακόμη και ολιγάνθρωπες και μάλιστα σε χρόνους ασυνήθιστους. Ο τουρισμός πρέπει να ξανοίγεται, να είναι ολιγάνθρωπος αλλά και κοσμικός!

Τι γίνεται όμως με όσα ενδιαιτήματα του ονείρου και του στοχασμού συν-επεξεργάζονται μιαν άλλη εικόνα της χώρας; Μήπως αυτές οι περιοχές ανα-ψυχής (ανανέωση της ψυχής) πρέπει να υπαγορεύσουν και μια διαφοροποιημένη, αναγνωρισμένη επίσημα, χωροταξία; Μήπως η προσοχή μας πρέπει να στραφεί εκεί, αντί να ασχοληθούμε με την ιδιωτικοποίησή τους;

«Και τούτο δει ποιείν, κακείνο μη αφιέναι», ας είναι η άποψή μας. Να κάνουμε το ένα μη παραλείποντας το άλλο. Να ασχοληθούμε σοβαρά με την ιδιωτικοποίηση: έχοντας ως αρχή ότι κάθε σπιθαμή ελληνικής γης πρέπει να ανήκει και να αξιοποιείται από όλους!

* Ο Γιάννης Σχίζας είναι συγγραφέας

Διαβάστε επίσης:

Οι παραδοξότητες που θρέφουν τον τουρισμό – Από τον εκπαιδευτικό των Άγγλων λόρδων μέχρι το αχαλίνωτο μοντέλο του σήμερα

Μικρασιατική Καταστροφή- Δύο συγκλονιστικά ντοκιμαντέρ αποτυπώνουν την κατακλυσμιαία για τον ελληνισμό ήττα

Πληθυσμιακός κατήφορος, παιδοκτονίες και βρεφοκτονίες

Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2025

ΤΟ ΚΡΑΣΩΜΕΝΟ ΝΕΡΟ

 

Γιάννης Σχίζας

 Ποντίκι,11.9.25

 

Είμαι σε κάποιο νησί, σε μια παραλιακή ταβέρνα. Έχω παραγγείλει λευκό κρασί, τοις κείνων ρήμασι πειθόμενος ότι αυτό πηγαίνει με ψάρι. Κάποια στιγμή έρχεται ο σερβιτόρος και μου σερβίρει ένα κίτρινο υγρό . Το δοκιμάζω και αναρωτιέμαι :  αυτό δεν είναι κρασί, δεν είναι καν νερωμένο κρασί, είναι κρασωμένο νερό! ...Η συνέχεια  επί της οθόνης, καθώς η ιδιοκτήτρια του μαγαζιού επιμένει στο προσωπικό γευστικό μου λάθος!

Στη Νότια Πελοπόννησο με μια ορειβατική κομπανία παραγγέλνω κόκορα κοκκινιστό, αλλά η ώρα περνάει , η ένταση της πείνας αυξάνεται εκθετικά, κι ο σερβιτόρος είναι χαμένος. Κάποια στιγμή σηκώνομαι, τον αναζητώ, πέφτω επάνω του, τον ερωτώ : " τον μαδήσατε τουλάχιστον";