Ζήσης Σαρίκας: Ἡ ἐπαρ­χια­κὴ πό­λη

 

By planodion on 3 Μάϊος 2026 Ζήσης Σαρίκας (Ἀφιέρωμα 21/22) Ἡ ἐπαρ­χια­κὴ πό­λη ΑΝΤΑ ἡ ἴδια εἰ­κό­να. Μιὰ ἐπαρ­χια­κὴ πό­λη μὲ μι­κρο­α­στοὺς καὶ φοι­τη­τές. Τί ἀπέ­γι­ναν τὰ ἐκλε­κτὰ τέ­κνα της; Πρῶ­τοι ἔφυ­γαν οἱ καλ­λι­τε­χνί­ζον­τες. Γιὰ τὴν πρω­τεύ­ου­σα. Ἐκεῖ θὰ εἶ­χαν εὐ­και­ρί­ες νὰ ἀνα­δεί­ξουν τὸ τα­λέν­το τους, νὰ συγ­χρω­τι­στοῦν μὲ τοὺς ὅμοιούς τους, νὰ βροῦν χο­ρη­γοὺς καὶ ὑπο­στη­ρι­χτὲς τῆς τέ­χνης τους. Με­τά, τὴν κο­πά­νη­σαν κά­τι ἄλ­λοι γιὰ σπου­δὲς στὸ ἐξω­τε­ρι­κό. Ἕνα σω­ρὸ ἔξυ­πνα, τα­λαν­τοῦ­χα παι­διά. Κά­ποιοι ἔρι­ξαν γιὰ πάν­τα μαύ­ρη πέ­τρα πί­σω τους, με­ρι­κοὶ βρῆ­καν νέα φω­λιὰ στὴν πρω­τεύ­ου­σα καὶ ὁρι­σμέ­νοι ἐπέ­στρε­φαν στὴν πό­λη τοὺς ἀπὸ νο­σταλ­γία ἢ ἀπὸ ὑπο­χρέ­ω­ση, γιὰ λό­γους ἐπαγ­γελ­μα­τι­κοὺς ἢ οἰ­κο­γε­νεια­κούς. Οἱ πε­ρισ­σό­τε­ροι ἀπ' αὐ­τοὺς ἐγ­κα­τα­στά­θη­καν στὰ προ­ά­στια καὶ στὰ πε­ρί­χω­ρα καὶ δὲν συμ­με­τεῖ­χαν κα­θό­λου στὰ κοι­νά. Ὅποιοι καὶ ὅπο­τε βρί­σκον­ταν με­τα­ξύ τους δὲν πα­ρέ­λει­παν νὰ σχο­λιά­σουν τὸ χά­λι τῆς πό­λης τους. Πάν­τα ἔτσι ἦταν, ἀπρό­σω­πη· δὲν εἶ­χε πνευ­μα­τι­κή, πο­λι­τι­στι­κὴ ζωή, θέ­α­τρα, ἐφη­με­ρί­δες, πε­ριο­δι­κά, μου­σι­κὲς ἐκ­δη­λώ­σεις, λο­γο­τε­χνία. Οὔ­τε κἂν φα­γά­δι­κα. Κι ὅ,τι εἶ­χε, ἦταν τυ­πο­ποι­η­μέ­νο, ἄο­σμο καὶ ἄχρω­μο. Τὸ πα­νε­πι­στή­μιο ἦταν, πα­ρὰ τὸ μέ­γε­θός του, ἕνα με­λισ­σο­κό­φι­νο γε­μᾶ­το στεῖ­ρες μέ­λισ­σες. Κα­μιὰ πα­ρα­γω­γή, μη­δὲν πα­ρου­σία. Ἡ πό­λη ἦταν μιὰ στριφ­νὴ γε­ρον­το­κό­ρη, πα­ρὰ τὶς γε­λοῖ­ες φῆ­μες ποὺ τὴν ἤθε­λαν ἐρω­τι­κὴ· δὲν εἶ­χε ἴχνος δη­μο­κρα­τι­κό­τη­τας, ἦταν ἕνα θερ­μο­κή­πιο γιὰ ἐν­τό­πια, ἐθνο­σω­τή­ρια ζι­ζά­νια – κραυ­γα­λέα ἀν­τί­φα­ση πρὸς τὸ πο­λυε­θνι­κό, πο­λύ­χρω­μο πα­ρελ­θόν της. Ἡ οἰ­κο­δο­μι­κὴ καὶ οἰ­κο­λο­γι­κὴ κα­τα­στρο­φή της συ­νε­χί­ζον­ταν μὲ ρυθ­μὸ ἰλιγ­γιώ­δη, τὸ τσι­μέν­το καὶ τὰ αὐ­το­κί­νη­τα τὴν σκέ­πα­ζαν ὁλο­έ­να πιὸ πο­λύ, οἱ το­πι­κοὶ ἄρ­χον­τες ἦταν δια­νο­η­τι­κῶς ἀνά­πη­ροι, τὰ ἔρ­γα τους κα­κό­γου­στα, λαϊ­κί­στι­κα καὶ παι­δα­ριώ­δη. Τὰ γκέ­μια της τὰ κρα­τοῦ­σαν πάν­τα διά­φο­ροι ξε­νο­με­ρί­τες καὶ ἀστοι­χεί­ω­τοι. Τὴ μοῖ­ρα της ἐξα­κο­λου­θοῦ­σαν νὰ τὴν κα­θο­ρί­ζουν οἱ ἐρ­γο­λά­βοι καὶ οἱ κά­θε λο­γῆς που­λη­μέ­νοι – με­σά­ζον­τες καὶ πα­ρά­γον­τες.        Πο­λὺ ὡραῖα καὶ σω­στὰ ὅλα αὐ­τά. Τὸ πρό­βλη­μα εἶ­ναι πῶς μπο­ρεῖς νὰ πα­ρα­πο­νιέ­σαι ὅταν συ­νει­δη­τὰ μέ­νεις ἐς ἀεὶ στὸ πε­ρι­θώ­ριο; Πηγή: Ζή­σης Σα­ρί­κας, Μα­κριὰ ἀπ’ τὸν κό­σμο, καὶ ἄλ­λα κεί­με­να, Πα­νο­πτι­κόν, 2008. Γιὰ τὸ ἀ­φι­έ­ρω­μα δεῖ­τε τὴν Εἰ­σα­γω­γή: Γιάν­νης Πα­τί­λης: «Ζή­σης Σα­ρί­κας. Ἕνας ὀξὺς ἐλευ­θε­ρια­κὸς πα­ρα­τη­ρη­τὴς τῆς νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς πραγ­μα­τι­κό­τη­τας» Ζή­σης Σα­ρί­κας (Θεσ­σα­λο­νί­κη, 1953). Σπού­δα­σε Nε­ο­ελ­λη­νι­κὴ Φι­λο­λο­γία καὶ Φι­λο­σο­φία στὴ Φι­λο­σο­φι­κὴ Σχο­λὴ τοῦ Ἀρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Εἶ­ναι συγ­γρα­φέ­ας, με­τα­φρα­στὴς καὶ ἐπι­με­λη­τὴς ἐκ­δό­σε­ων. Ἔγρα­ψε τὰ βι­βλία: Μῦ­θοι τῆς τε­χνο­λο­γί­ας (Ἐκ­δο­τι­κὴ Θεσ­σα­λο­νί­κης, 1987), Ψί­χου­λα: μι­κρὰ πε­ζά (Νη­σῖ­δες, 1998· Πα­νο­πτι­κόν, 2008), Τὸ ὅρα­μα τοῦ ὑπε­ράν­θρω­που: μιὰ ἑρ­μη­νεία τοῦ ἔρ­γου τοῦ Φρίν­τριχ Νί­τσε «Ἔ­τσι μί­λη­σε ὁ Ζα­ρα­τού­στρα» (Νη­σῖ­δες, 2003· Βά­νιας, 2008· Πα­νο­πτι­κόν, 2014), Μα­κριὰ ἀπ' τὸν κό­σμο (Πα­νο­πτι­κόν, 2008), Ἀν­θρώ­πι­νες σκιές (Πα­νο­πτι­κόν, 2012), Κυ­ρια­κὴ ρε­πό (Ἑστία, 2014). Ἔχει με­τα­φρά­σει στὰ ἑλ­λη­νι­κὰ τὸ σύ­νο­λο τοῦ φι­λο­σο­φι­κοῦ ἔρ­γου τοῦ Φρίν­τριχ Νί­τσε, ἔρ­γο ποὺ δι­ήρ­κε­σε εἴ­κο­σι χρό­νια, κα­θὼς καὶ ἔρ­γα τῶν Ντιν­τε­ρό, Μπα­κού­νιν, Στίρ­νερ, Φρόϊντ, Φου­κό, Μπον­τρι­γιάρ, Κα­στο­ριά­δη, Κοϊ­ρὲ καὶ τῶν στο­χα­στῶν τῆς Σχο­λῆς της Φραν­κφούρ­της. Ὑπῆρ­ξε διευ­θυν­τὴς τῆς σει­ρᾶς ἀρ­χαί­ων Ἑλ­λή­νων συγ­γρα­φέ­ων στὶς ἐκ­δό­σεις Ἐξάν­τας, κα­θὼς καὶ τοῦ βρα­χύ­βιου ἐκ­δο­τι­κοῦ οἴ­κου τοῦ Ἀρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Τὸν Νο­έμ­βριο τοῦ 2016 τι­μή­θη­κε ἀπὸ τὴν Ἑται­ρεία Συγ­γρα­φέ­ων μὲ τὸ βρα­βεῖο "Δι­δῶ Σω­τη­ρί­ου" γιὰ τὸ σύ­νο­λο τοῦ ἔρ­γου του. Ση­μαν­τι­κὴ ἐ­νη­με­ρω­ση γιὰ τὴν πο­ρεί­α τοῦ ἱ­στο­λο­γί­ου: Δεῖ­τε ἐ­δῶ: Γιάν­νης Πα­τί­λης: Πλα­νό­δι­ον – Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζάι. Στρο­φή .

Πλανόδιον - Ιστορίες Μπονζάι © 2026. Unsubscribe or manage your email subscriptions.