Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος στην υψηλού επιπέδου συνάντηση

 

Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος στην υψηλού επιπέδου συνάντηση εργασίας για τη θαλάσσια πολιτική Science at the Helm: Insights for EU Ocean Policy, που διοργανώθηκε από την Oceana στη Λεμεσό της Κύπρου, ενόψει της Ευρωπαϊκής Ημέρας Θάλασσας 2026 Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Ευρωπαίος Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών Κώστας Καδής, επιστήμονες από διεθνή πανεπιστήμια, εκπρόσωποι περιβαλλοντικών φορέων, στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναλυτές αλιείας και εκπρόσωποι αλιευτικών φορέων, με στόχο τη διαμόρφωση επιστημονικά τεκμηριωμένων προτάσεων για την αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων, την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και τη στήριξη αλιευτικών πρακτικών χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος εκπροσώπησε η Αναστασία Μήλιου, παρουσιάζοντας ως πρότυπο για ολόκληρη τη Μεσόγειο την πρώτη προστατευόμενη περιοχή απαγόρευσης αλιείας με μηχανότρατα στην Ελλάδα, που δημιουργήθηκε στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Φούρνων για την προστασία των κοραλλιγενών οικοσυστημάτων: A Success Story from Research to Conservation: The Establishment of Greece’s First No-Trawl Zone for the Protection of Coralligenous Habitats. Δείτε το ντοκιμαντέρ «Κοράλλια του Αιγαίου: Μάχη για την προστασία τους» Η προστασία των κοραλλιγενών οικοσυστημάτων στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Φούρνων αποτελεί ένα εγχείρημα διεθνούς σημασίας που υλοποιήθηκε χωρίς δημόσιους πόρους, την ίδια στιγμή που εξαγγέλλονται και δαπανώνται εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ δήθεν για την προστασία των θαλασσών, χωρίς να είναι εμφανές το πραγματικό αποτέλεσμα αυτών των χρηματοδοτήσεων. Η παρουσίαση ανέδειξε τη μακρόχρονη και επίμονη επιστημονική έρευνα που υλοποίησε το Αρχιπέλαγος σε αυτή τη δύσκολη θαλάσσια περιοχή, συχνά υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες και με σημαντικό ρίσκο, καθώς έπρεπε να επιχειρούμε εκατοντάδες ώρες σε βάθη που υπερβαίνουν τα 100m. Αυτή η μεγάλη προσπάθεια ήταν αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας με την τοπική κοινωνία, αλλά και με περιβαλλοντικούς φορείς όπως η Oceana και οι Under The Pole, καθώς και με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο - φορείς που διαθέτουν τόσο τη βούληση όσο και τη δυνατότητα να συμβάλουν ουσιαστικά σε ένα τέτοιο εγχείρημα, (σε αντίθεση με τη συχνά τεχνοκρατική προσέγγιση περιβαλλοντικών οργανώσεων που “διασώζουν το περιβάλλον” εργολαβικά από το κέντρο των πόλεων). Παρουσιάστηκαν επίσης τα επόμενα κρίσιμα βήματα για τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού επιτήρησης, με στόχο την αποτροπή της παράνομης αλιείας με μηχανότρατες, πάντα σε στενή συνεργασία με τους ψαράδες του νησιού και τις τοπικές και κρατικές αρχές. Άμεση προτεραιότητα αποτελεί η αποτροπή της περαιτέρω καταστροφής των κοραλλιγενών οικοτόπων από τα συρόμενα αλιευτικά εργαλεία. Η Αναστασία Μήλιου τόνισε ότι οι θάλασσές μας δεν διαθέτουν πλέον περιθώρια για περαιτέρω σπατάλη χρόνου και πόρων, την ώρα που τα θαλάσσια είδη και τα ιχθυαποθέματα απειλούνται όχι μόνο από την υπεραλίευση, αλλά και από τη συνεχιζόμενη καταστροφή των παραγωγικών θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η καταστροφή των κοραλλιγενών οικοτόπων από τα βαριά εργαλεία των μηχανοτρατών που σέρνονται στον πυθμένα, ισοπεδώνοντας οικοσυστήματα που χρειάστηκαν χιλιάδες χρόνια για να αναπτυχθούν. Όμως και στα ρηχότερα νερά, τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας υποβαθμίζονται δραματικά από την ανεξέλεγκτη αγκυροβολία δεκάδων χιλιάδων σκαφών αναψυχής, τα οποία σύντομα θα κατακλύσουν ξανά τις ελληνικές θάλασσες. Σοβαρό και αυξανόμενο παράγοντα υποβάθμισης αποτελεί επίσης η συστηματική απόρριψη στη θάλασσα χιλιάδων τόνων ανεπεξέργαστων λυμάτων, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, σε νησιά και παράκτιες περιοχές. Οι μονάδες βιολογικού καθαρισμού - παρότι χρηματοδοτήθηκαν με ακριβές δημόσιες επενδύσεις - σήμερα, στην πλειονότητά τους, είτε υπολειτουργούν είτε βρίσκονται εκτός λειτουργίας, κατά παράβαση όχι μόνο της περιβαλλοντικής νομοθεσίας αλλά και κάθε έννοιας στοιχειώδους δημόσιας ευθύνης και κοινής λογικής. Όπως είναι πλέον προφανές, τα θαλάσσια είδη αδυνατούν να επιβιώσουν ή να αναπαραχθούν μέσα σε αυτό το τοξικό κοκτέιλ ανεπεξέργαστων και χημικών λυμάτων, αποτέλεσμα της ακραίας εποχικής υπερσυγκέντρωσης περισσότερων από 40 εκατομμυρίων επισκεπτών που προστίθενται κάθε καλοκαίρι στους μόνιμους πληθυσμούς των παράκτιων περιοχών. Έπειτα από δεκαετίες ανεπαρκών μέτρων, νομοθεσίας που δεν εφαρμόζεται, επικοινωνιακών εξαγγελιών χωρίς αποτέλεσμα και κατασπατάλησης εκατοντάδων εκατομμυρίων δήθεν για την προστασία των θαλασσών, άμεση προτεραιότητα αποτελεί πλέον η εφαρμογή ουσιαστικών μέτρων με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Archipelagos Institute of Marine Conservation, Samos, Greece Unsubscribe