Για όσους πάνε γυρεύοντας στο χώρο της Οικολογίας και του Πολιτισμού. Υπό τη διαχείριση του Γιάννη Σχίζα
Ημέρες ορειβασίας
Σάββατο 22 Αυγούστου 2026
Ευτύχης Μπιτσάκης, μια δυσαναπλήρωτη απώλεια
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ

Προσθέστε το topontiki.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google
Add topontiki.gr on GoogleΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΧΙΖΑ
Ο Ευτύχης Μπιτσάκης, τον οποίο χάσαμε πριν από έναν χρόνο, ήταν μια λαμπρή φυσιογνωμία των ελληνικών γραμμάτων. Ήταν πολιτικός, ήταν μαχητής στα μετερίζια πολλών αγώνων, ήταν μέτοχος της Αριστεράς, ήταν εκδότης του περιοδικού «Ουτοπία», ήταν αρθρογράφος εφημερίδων.
Ο Μπιτσάκης γεννήθηκε σε ένα χωριό της Κρήτης και τα ύστερα χρόνια του συνήθιζε να αυτοπροσδιορίζεται ως αγρότης – κοντά με τις άλλες ιδιότητές του. Στις αγροτικές αναμνήσεις του συμπεριλαμβανόταν και η ιδέα του ανιμισμού, που διακατείχε την πρωτόγονη κοινωνία των πρώτων ημερών του, όπου το κάθε αντικείμενο, είτε ζώο, είτε δύναμη της φύσης είχε βούληση και κάποιο είδος «ψυχής». Αυτή η στάση ζωής ξεδιπλωνόταν μέσα από το ντοκιμαντέρ του Προκόπη Δάφνου «Ευτύχης Μπιτσάκης, η ζωή, η δράση», που παίχτηκε και είχε μεγάλη επιτυχία.
Με το ψευδώνυμο Κοσμάς Πολίτης, ο Ευτύχης Μπιτσάκης εκδίδει το 1965 το έργο «Φυσική και φιλοσοφία», όπου γίνεται από τον ίδιο μια πρώτη αποτίμηση της πορείας της φιλοσοφίας διαμέσου των αιώνων – της διαρκούς πάλης ανάμεσα στον υλισμό και τον ιδεαλισμό.
Διετέλεσε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ από το 1968 έως το 1973, ενώ το 1976 επέστρεψε στην Ελλάδα από το Παρίσι (όπου είχε συνεχίσει τις σπουδές του και στη συνέχεια δίδασκε μαθηματικά και φιλοσοφία), και συνέβαλε στην έκδοση του θεωρητικού περιοδικού «Επιστημονική Σκέψη». Το 1981 καταλαμβάνει την έδρα της φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το 1989 αποχωρεί από το ΚΚΕ και εντάσσεται στο Νέο Αριστερό Ρεύμα. Για μεγάλο διάστημα εισφέρει στη «Διαλεκτική» και από το 1992 γίνεται εκδότης του τριμηνιαίου θεωρητικού περιοδικού «Ουτοπία».
Το ότι διαχώρισε τη θέση του από τις δυνάμεις της Αριστεράς που συνέργησαν στον «συμβιβασμό» του 1989 ήταν παράγων που τον τοποθέτησε στο περιθώριο – ήταν το μεγάλο ΟΧΙ της ζωής του. Συνέχισε έκτοτε να παλεύει, από μια ενωτική οπτική, ενώ το τελευταίο κατά σειράν βιβλίο του «Για μια εγκόσμια ηθική» – ήταν από τις εκδόσεις Ασυνέχεια.
Το έργο του στη θεωρητική φυσική και τη φιλοσοφία ήταν τεράστιο, αριθμεί πολλές χιλιάδες σελίδες. Έγραψε τα: «Ρήξη ή ενσωμάτωση», «Γονίδια του μέλλοντος», «Χώρος και χρόνος», «Η ύλη και το πνεύμα», «Η ανθρώπινη φύση», «Η εξέλιξη των θεωριών της Φυσικής» και σωρεία άλλων.
Γνώση της αρχαιότητας
Ήταν μεγάλος και βαθύς γνώστης της αρχαίας φιλοσοφίας. Ο ίδιος θα πει:
«Οι “ολιστικές” θεωρήσεις των προσωκρατικών φιλοσόφων περί της ουσίας του κόσμου, ο μηχανιστικός υλισμός του Δημόκριτου, ο αριστοτελικός φυσικός εμπειρισμός και η άποψη “οι άνθρωποι διά το θαυμάζειν ήρξαντο φιλοσοφείν” – παρά τις απόψεις του Αριστοτέλη περί μιας πρώτης κινούσας αρχής του κόσμου (primum movens) – έρχονται σε ρήξη με τον πλατωνικό
Εύβοια
Ποντικι, Γιάννης Σχίζας
Add topontiki.gr on Google
«Κλείσε μέσα στη καρδιά σου την Εύβοια και θα αισθανθείς κάθε μεγαλείο να φτερουγίζει»: Ο Διονύσιος Σολωμός δεν είπε την παραπάνω φράση για την Εύβοια, γιατί απλούστατα την επεφύλαξε για μια ευρύτερη, γεωγραφική και συναισθηματική ενότητα, όπως η Ελλάδα.Και οι έχοντες τοπιολατρική συνείδηση έπρεπε να μιλούν έστω και σε ένα ηχητικό περιβάλλον τουριστογενών και πελατειοσυλλεκτικών κραυγών, όπου οποιοσδήποτε προορισμός παρουσιάζεται ως μοναδικός, με απείρου κάλλους ομορφιές και πολιτιστικά στοιχεία άπειρης αξίας, με «γραφικά» λιμανάκια, εκκλησάκια, ταβερνούλες, ηλιοβασιλέματα, νυχτερινή ζωή, «αυθεντικά» τοπικά πανηγύρια.
Όπου η άκριτη υπερχορήγηση εγκωμίων θολώνει τον προσανατολισμό του επισκέπτη και πλήττει τη διαφάνεια του «τουριστικού προϊόντος». Όπου ο «περιγραφικός» λόγος των τουριστικών φυλλαδίων τυποποιείται τόσο, ώστε θα μπορούσε να αναπαράγεται με βάση μια «φόρμα» – κατά τα πρότυπα εκείνης της πλακατζίδικης φόρμας που έδωσε κάποτε ο Δημοσθένης Κούρτοβικ…
Μακριά από αυτά υπάρχει ο απέριττος, περιγραφικός λόγος. Αυτός που μπορεί να αποτυπώσει τα αδιαπέραστα δάση της βόρειας Εύβοιας, την απαράμιλλη ευοσμία του πεύκου στον καύσωνα ή μετά από βροχή, τους πλαταμώνες των κεντρικών περιοχών, τα ρέματα και ποτάμια, που ακόμα και το καλοκαίρι συναντούν τη θάλασσα. Να αποτυπώσει τις μεγάλες ανοιχτές παραλίες με τα απόμακρα είδωλα που ατμίζονται υπό την επήρεια του καυτού ήλιου…
Αυτή η Εύβοια δεν χρειάζεται συμβατικούς εξωραϊσμούς: Η ομορφιά της είναι τεσσάρων εποχών, είναι «παντός καιρού». Είναι προϊόν μιας φυσικής ενεργητικότητας που μπορεί να αντιμετωπίζει σκληρούς τραυματισμούς.
Ακόμα και αυτούς που επέφεραν τα ορυχεία του Σκαλιστήρη στο Μαντούδι, στο Προκόπι και αλλού: Όπου ο γνώστης του πρόσφατου παρελθόντος διαπιστώνει κατάπληκτος την «επί-θεση» των πεύκων και θάμνων πάνω στα αδρανή υλικά, που ήρθαν στην επιφάνεια από τις μεταλλευτικές δραστηριότητες. Όπου ο χούμος εκτοπίζει τις αποθέσεις του λευκόλιθου και η βλάστηση εγκαθίσταται και πάλι πάνω σε λόφους μπάζων…
Η Εύβοια είναι όμορφη, αλλά είναι δίπλα στην Αττική. Ζει το γενικότερο φαινόμενο της εποχής που είναι η αστικοποίηση και η αποσάθρωση της κοινωνίας των χωριών, ενώ εξελίσσεται ο ψυχαγωγικός επανεποικισμός της περιφέρειας, η δε μεγαλομεσαία γκλαμουριά εισβάλλει στα παραδοσιακά τοπία της υπαίθρου.
Το αποτέλεσμα είναι η άρση της φυσικής ολότητας που δοκιμάστηκε σε μια μακρόχρονη σχέση. Το αποτέλεσμα είναι η απαρτίωση…
Όμως εμείς τι μπορούμε να κάνουμε απέναντι σε όλα αυτά; Να
επαναπαυθούμε στην ερήμην ημών εξέλιξη της φύσης; Να αποδεχθούμε την εξημέρωση
όλων των μοναχικών τόπων, τη διαρκή εμφύτευση κτισμάτων στο οπουδήποτε; Όχι
βέβαια. Ο αγώνας για μια αειφορική ομορφιά έχει πάντα νόημα. Η δε θλίψη – κατά
πως έλεγε ο Σαίξπηρ – είναι μια μορφή οκνηρίας….
Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026
Η «σιωπηλή» λεηλασία του Αιγαίου – Γιατί δεν εφαρμόζεται ο νόμος για την παράνομη αλιεία
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ

Προσθέστε το topontiki.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google
Add topontiki.gr on GoogleΕδώ και χρόνια οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το Αιγαίο βρίσκεται στα όρια της αντοχής του. Η υπεραλίευση, η κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων ασκούν ολοένα και μεγαλύτερη πίεση σε μια από τις πλουσιότερες, αλλά και πιο ευάλωτες θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου.
Το τελευταίο διάστημα όμως, ένα ακόμη γεγονός έρχεται να αναδείξει μια διαφορετική πτυχή του προβλήματος: την παράνομη αλιεία από τουρκικές μηχανότρατες εντός ελληνικών χωρικών υδάτων και, σύμφωνα με καταγγελίες και καταγραφές, ακόμη και μέσα σε προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιεί το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», τέσσερις τουρκικές μηχανότρατες δραστηριοποιούνταν επί τουλάχιστον μία εβδομάδα στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σάμου, Φούρνων, Αρκιών, Πάτμου και Αγαθονησίου. Αν και χρησιμοποιούν ως σημείο εκκίνησης μια μικρή περιοχή διεθνών υδάτων νότια της Σάμου, καταγράφονται επανειλημμένες είσοδοι στα ελληνικά χωρικά ύδατα, όπου πραγματοποιείται αλιεία με μηχανότρατα, κατά παράβαση της ελληνικής νομοθεσίας.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή η περίοδος αυτή συμπίπτει με την ετήσια απαγόρευση χρήσης όλων των συρόμενων αλιευτικών εργαλείων στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Πρόκειται για το μοναδικό διάστημα μέσα στο έτος κατά το οποίο δίνεται η δυνατότητα στα ιχθυαποθέματα να ανακάμψουν από την έντονη αλιευτική πίεση που δέχονται τους υπόλοιπους μήνες. Η παραβίαση αυτής της περιόδου ανάπαυσης στερεί από τα θαλάσσια οικοσυστήματα μια κρίσιμη ευκαιρία φυσικής αναγέννησης.
Η πιο καταστροφική μορφή αλιείας
Η αλιεία με μηχανότρατα θεωρείται διεθνώς μία από τις πλέον επιβαρυντικές μεθόδους για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Το παρόδιο πράσινο
Γιατί υπάρχει αυτή η λυσσαλέα εκστρατεία κατά του παρόδιου πρασίνου, ειδικά στις μεγάλες πόλεις;
1.Γιατί οι μικρομεσαίοι μαγαζάτορες φαντασιώνουν μιαν αύξηση
της προβολής και του τζίρου των
2. Γιατί οι διάφοροι νοικοκυραίοι δηλώνουν ευαρέσκεια στο πράσινο, πλην όμως δεν μπορούν να ανεχτούν εκείνα τα δένδρα που δημιουργούν κάποια απόβλητα επί του εδάφους ή στις κατοικίες τους.
3. Όλοι είναι υπέρ του πράσινου, αλλά προτιμούν το πράσινο των άλλων….Και εκβάλουν κραυγές απώλειας με την καταστροφή του, με τις πυρκαγιές ή άλλο τρόπο
4. Το πράσινο στα πεζοδρόμια είναι μορφή επέκτασης του ιδιωτικού κήπου !
5. Οι τέντες ανταγωνίζονται το πράσινο, όμως δεν παράγουν καθαρό αέρα και δεν απορυπαίνουν.
6. Οι «δεύτερες» συνοικίες είναι τα μεγάλα θύματα της εκστρατείας κατά του παρόδιου πράσινου !
Η Ρωσία χτυπά χειρουργικά το «νευρικό σύστημα» της Ουκρανίας

Πίσω από τα άρματα, τα drones και τους πυραύλους βρίσκεται ένα δεύτερο πεδίο μάχης: οι αποθήκες, τα κέντρα διανομής, οι σιδηρόδρομοι, τα λιμάνια, οι επιχειρήσεις και τελικά η ίδια η δυνατότητα μιας χώρας να χρηματοδοτεί και να συντηρεί έναν παρατεταμένο πόλεμο.
Οι μεγάλης κλίμακας ρωσικές επιθέσεις των τελευταίων εβδομάδων σε ουκρανικές υποδομές logistics δείχνουν ότι η Μόσχα επιχειρεί να μεταφέρει την πίεση ακριβώς σε αυτό το επίπεδο.
Η ρωσική στρατηγική δεν περιορίζεται στην καταστροφή στρατιωτικού εξοπλισμού στο μέτωπο.
Επιδιώκει να πλήξει τις αλυσίδες που επιτρέπουν στην ουκρανική οικονομία και στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις να συνεχίζουν να λειτουργούν.
Η σοβαρότητα της κατάστασης αποτυπώνεται πλέον όχι σε ρωσικές ανακοινώσεις, αλλά στις δηλώσεις του ίδιου του ουκρανικού πολιτικού και επιχειρηματικού κόσμου.
Ο επικεφαλής της οικονομικής επιτροπής του ουκρανικού Κοινοβουλίου, Daniil Getmantsev, παραδέχθηκε σε συνέντευξή του στο RBC-Ukraine ότι δεν είχε δει τις επιχειρήσεις σε τέτοια κατάσταση «απόγνωσης»
Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026
To Φοινικόδασος της Πρέβελης
Στην επίσημη ανακοίνωσή της, η Επιθεώρηση Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής Κρήτης υπογραμμίζει:
«Ελπιδοφόρα είναι τα μηνύματα για το φοινικόδασος της Πρέβελης στο νότιο Ρέθυμνο, καθώς 20 ημέρες μετά την καταστροφική πυρκαγιά της 29ης Ιουλίου στον Δήμο Αγίου Βασιλείου, η αναγέννηση του δάσους είναι ήδη εμφανής. Σε αυτοψία που διενήργησαν την Τρίτη στελέχη της Δασικής Υπηρεσίας, διαπιστώθηκε ότι νέα, τρυφερή βλάστηση έχει αρχίσει να ξεπροβάλλει από τις κορυφές των περισσότερων καμένων κορμών. Η αναγέννηση ξεκίνησε».
11th Rhodes Jazz Festival.
|
Αθήνα-Λαμία με τρένο: Μια εμπειρία που αποκαλύπτει το ενεργειακό και οικονομικό μας αδιέξοδο
του Στέφανου Σταμέλλου
Έρχονται
τα παιδιά από το εξωτερικό και το αεροπλάνο φτάνει στο αεροδρόμιο της
Αθήνας στις 20:40 το βράδυ. Για να έρθουν στη Λαμία, η σκέψη ήταν απλή
και λογική για τα δεδομένα οποιασδήποτε ευρωπαϊκής χώρας: Το τρένο. Η
ιδανική επιλογή να έρθουν ξεκούραστα δύο μεγάλοι και δύο μικρά παιδιά.
Ανοίγοντας όμως την εφαρμογή των δρομολογίων, ήρθε η απότομη προσγείωση
στην ελληνική πραγματικότητα. Για μια διαδρομή που συνδέει την
πρωτεύουσα με την καρδιά της Κεντρικής Ελλάδας, υπάρχουν μόλις τρία
δρομολόγια όλη την ημέρα. Ένα πρωινό και δύο απογευματινά, με το
τελευταίο να αναχωρεί στις 19:58. Θα χρειαστεί τώρα να πάμε με δύο
αυτοκίνητα στην Αθήνα να τους πάρουμε.
Αυτή η προσωπική εμπειρία δεν είναι απλά μια ταλαιπωρία της στιγμής. Είναι ο καθρέφτης της ουσιαστικής απουσίας του σιδηροδρόμου στην Ελλάδα.
Τάσης Παπαϊωάννου
Στο λεύκωμα αυτό παρουσιάζονται μια σειρά από σκίτσα μου που έγιναν από το 1979 μέχρι και το 2022. Αφορούν μελέτες κτιρίων και συμμετοχές σε πανελλήνιους και διεθνείς διαγωνισμούς που πραγματοποιήθηκαν το διάστημα των 43 αυτών χρόνων, κυρίως στο γραφείο μας από κοινού με τον Δ. Ησαΐα, αλλά και σε συνεργασία με άλλους αρχιτέκτονες. Πολλά από τα έργα αυτά είχαν την τύχη να κατασκευαστούν κι άλλα έμειναν απραγματοποίητα.
…τα πρόχειρα σκίτσα του κτιρίου είναι κάτι άλλο από το ίδιο το κτίριο, που εκφράζει –στον χώρο πια– την κρυσταλλοποίηση της ιδέας. Εκείνα εκφράζουν την αβεβαιότητα που διακατέχει τον αρχιτέκτονα (αλλά και κάθε καλλιτέχνη, νομίζω) κατά τη διάρκεια της σύνθεσης ενός έργου, τις σκέψεις και τις παραλλαγές που καταγράφει πάνω στο χαρτί καθώς δουλεύει, σαν να γεννιούνται η μία πάνω στην άλλη. Αυτά τα τόσο πολλά «ίσως», που εμπεριέχουν τις εναλλακτικές λύσεις οι οποίες εμφανίζονται –ως διά μαγείας– στον εγκέφαλό του κατά τη διάρκεια μιας μελέτης.
Τάσης Παπαϊωάννου
Τρίτη 18 Αυγούστου 2026
Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026
Κινηματογραφική ληστεία στη Σικελία-Έκαναν φτερά 4 πίνακες της Αναγέννησης
SigmaLive
Τέσσερα ανεκτίμητα αριστουργήματα της Αναγέννησης εκλάπησαν το Σάββατο το βράδυ από το Μουσείο της Μεσσήνης (MuMe) στη Σικελία, σε μία κινηματογραφική ληστεία.
Η κλοπή σημειώθηκε περίπου στις 9:50 μ.μ., με τους ληστές να εκμεταλλεύονται τη φασαρία και την αναστάτωση από τη μεγάλη γιορτή που είχε στηθεί στην κεντρική πλατεία (Piazza Duomo) της Μεσσήνης (Μεσσίνα), με αφορμή τον Δεκαπενταύγουστο (Ferragosto).
Μάλιστα, παρόλο που οι συναγερμοί λειτουργούσαν κανονικά και στο κτίριο υπήρχαν φύλακες, οι δράστες κατάφεραν να παρακάμψουν τα συστήματα ασφαλείας του μουσείου, εισέβαλαν ανενόχλητοι και έκλεψαν 4 διάσημους πίνακες του κορυφαίου Σικελού αναγεννησιακού ζωγράφου, Αντονέλο ντα Μεσίνα, αξίας μεταξύ 70 και 80 εκατομμυρίων







.jpg)


