Ζήσης Σαρίκας: Ἡ κυ­ρά-Μα­ρία

 

planodion on 13 Ἰανουάριος 2026 Ζήσης Σαρίκας (Ἀφιέρωμα 06/22) Ἡ κυ­ρά-Μα­ρία Ο ΧΩΡΙΑΤΙΚΟ σπί­τι της ἦταν πλάϊ στὸ ἐξο­χι­κό μας. Ὁ χω­μα­τό­δρο­μος κι ἕνα με­γά­λο πεῦ­κο μᾶς χώ­ρι­ζαν. Εἶ­χε χη­ρέ­ψει νέα, τὸ τρα­κτὲρ εἶ­χε πλα­κώ­σει τὸν ἄν­τρα της. Σὰν με­γά­λω­σε τὸν γιό της, τὸν εἶ­δε κι αὐ­τὸν μιὰ μέ­ρα νὰ τὸν κου­βα­λοῦν μέ­σα στὴν κου­βέρ­τα: ἕνα ἄλ­λο τρα­κτὲρ τῆς τὸν εἶ­χε πά­ρει. Ἔμει­νε μὲ τὴ νύ­φη καὶ τ' ἀγ­γό­νια της.        Ἡ κυ­ρα-Μα­ρία τὸ γλεν­τοῦ­σε, δὲν ἦταν ἀπὸ κεῖ­νες ποὺ τὸ φυ­λοῦν γιὰ τὸν Ἅγιο Πέ­τρο. Συ­χνὰ ἄκου­γα στὸ κα­φε­νεῖο τοὺς με­σή­λι­κες χω­ριά­τες νὰ μι­λοῦν γι' αὐ­τὴν καγ­χά­ζον­τας· με­ρι­κοὶ εἶ­χαν ἀνε­βεῖ στὸ κρε­βά­τι της, ἄλ­λοι πο­λὺ πρό­θυ­μα θὰ «ἀρ­κού­δι­ζαν» κα­τὰ κεῖ, ἀλ­λὰ ὅλοι ἀνε­ξαι­ρέ­τως τὴν πε­ρι­φρο­νοῦ­σαν – κα­τὰ τὴν πά­για καὶ ἀνα­τρι­χια­στι­κὴ ἀν­τρι­κὴ συ­νή­θεια. Πό­σο μᾶλ­λον τὰ θη­λυ­κὰ τῶν οἰ­κο­γε­νειῶν τους...        Ἡ κυ­ρα-Μα­ρία εἶ­χε τὰ κό­τσια νὰ ζεῖ σὲ ἐκεῖ­νο τὸ ἐλε­ει­νὸ καμ­πο­χώ­ρι. Δὲν ξέ­ρω ἂν ἵδρω­σε πο­τὲ τὸ ἀφτί της ἀπ' τὴ μο­χθη­ρία· δὲν ἵδρω­σε πάν­τως ὅταν τῆς εἶ­παν οἱ για­τροὶ στὸ νο­σο­κο­μεῖο ὅτι ἔπα­σχε ἀπὸ μιὰ βα­ριὰ μορ­φὴ καρ­κί­νου μὲ ἐπώ­δυ­νη καὶ μα­κρό­χρο­νη ἐξέ­λι­ξη: δί­χως νὰ χά­σει και­ρό, ἀνέ­βη­κε στὸν τε­λευ­ταῖο ὄρο­φο, βγῆ­κε στὸ μπαλ­κό­νι καὶ σάλ­τα­ρε στὸ κε­νό. Πηγή: Ζή­σης Σα­ρί­κας, Ψί­χου­λα, Μι­κρὰ πε­ζά, Πα­νο­πτι­κόν, Γ΄ ἔκ­δο­ση, 2019 (Α΄ ἔκ­δο­ση, Νη­σῖ­δες, 1998). Γιὰ τὸ ἀ­φι­έ­ρω­μα δεῖ­τε τὴν Εἰ­σα­γω­γή: Γιάν­νης Πα­τί­λης: «Ζή­σης Σα­ρί­κας. Ἕνας ὀξὺς ἐλευ­θε­ρια­κὸς πα­ρα­τη­ρη­τὴς τῆς νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς πραγ­μα­τι­κό­τη­τας» Ζή­σης Σα­ρί­κας (Θεσ­σα­λο­νί­κη, 1953). Σπού­δα­σε Nε­ο­ελ­λη­νι­κὴ Φι­λο­λο­γία καὶ Φι­λο­σο­φία στὴ Φι­λο­σο­φι­κὴ Σχο­λὴ τοῦ Ἀρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Εἶ­ναι συγ­γρα­φέ­ας, με­τα­φρα­στὴς καὶ ἐπι­με­λη­τὴς ἐκ­δό­σε­ων. Ἔγρα­ψε τὰ βι­βλία: Μῦ­θοι τῆς τε­χνο­λο­γί­ας (Ἐκ­δο­τι­κὴ Θεσ­σα­λο­νί­κης, 1987), Ψί­χου­λα: μι­κρὰ πε­ζά (Νη­σῖ­δες, 1998· Πα­νο­πτι­κόν, 2008), Τὸ ὅρα­μα τοῦ ὑπε­ράν­θρω­που: μιὰ ἑρ­μη­νεία τοῦ ἔρ­γου τοῦ Φρίν­τριχ Νί­τσε «Ἔ­τσι μί­λη­σε ὁ Ζα­ρα­τού­στρα» (Νη­σῖ­δες, 2003· Βά­νιας, 2008· Πα­νο­πτι­κόν, 2014), Μα­κριὰ ἀπ' τὸν κό­σμο (Πα­νο­πτι­κόν, 2008), Ἀν­θρώ­πι­νες σκιές (Πα­νο­πτι­κόν, 2012), Κυ­ρια­κὴ ρε­πό (Ἑστία, 2014). Ἔχει με­τα­φρά­σει στὰ ἑλ­λη­νι­κὰ τὸ σύ­νο­λο τοῦ φι­λο­σο­φι­κοῦ ἔρ­γου τοῦ Φρίν­τριχ Νί­τσε, ἔρ­γο ποὺ δι­ήρ­κε­σε εἴ­κο­σι χρό­νια, κα­θὼς καὶ ἔρ­γα τῶν Ντιν­τε­ρό, Μπα­κού­νιν, Στίρ­νερ, Φρόϊντ, Φου­κό, Μπον­τρι­γιάρ, Κα­στο­ριά­δη, Κοϊ­ρὲ καὶ τῶν στο­χα­στῶν τῆς Σχο­λῆς της Φραν­κφούρ­της. Ὑπῆρ­ξε διευ­θυν­τὴς τῆς σει­ρᾶς ἀρ­χαί­ων Ἑλ­λή­νων συγ­γρα­φέ­ων στὶς ἐκ­δό­σεις Ἐξάν­τας, κα­θὼς καὶ τοῦ βρα­χύ­βιου ἐκ­δο­τι­κοῦ οἴ­κου τοῦ Ἀρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Τὸν Νο­έμ­βριο τοῦ 2016 τι­μή­θη­κε ἀπὸ τὴν Ἑται­ρεία Συγ­γρα­φέ­ων μὲ τὸ βρα­βεῖο "Δι­δῶ Σω­τη­ρί­ου" γιὰ τὸ σύ­νο­λο τοῦ ἔρ­γου του. Ση­μαν­τι­κὴ ἐ­νη­με­ρω­ση γιὰ τὴν πο­ρεί­α τοῦ ἱ­στο­λο­γί­ου: Δεῖ­τε ἐ­δῶ: Γιάν­νης Πα­τί­λης: Πλα­νό­δι­ον – Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζάι. Στρο­φή .