ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

ksipnistere 28/12/2025

Του Γιάννη Σχίζα*

Ο ορισμός είναι σαφής, ο κανόνας βέβαιος, οι εξαιρέσεις ελάχιστες : «Η παθολογική χαρτοπαιξία είναι μια σοβαρή συμπεριφορική εξάρτηση, όπου τα επεισόδια χαρτοπαιξίας κυριαρχούν στη ζωή του ατόμου, βλάπτοντας τις κοινωνικές, επαγγελματικές και οικογενειακές σχέσεις , με έντονη παρόρμηση για παιχνίδι, ψέματα, δανεισμό χρημάτων και συχνά ψυχολογική κατάρρευση. Πρόκειται για μια εξάρτηση συγκρίσιμη με τα ναρκωτικά, που απαιτεί βοήθεια και θεραπεία». Αυτά λέει ο ψυχολογικός προσδιορισμός αυτής της συχνής αρρώστιας, που κυριεύει την κοινωνία αυτές τις ημέρες.

Όμως «εκείνα τα χρόνια», που τα χωριά ήταν ακμαία, δεν χρειάζονταν κανένα προσδιορισμό για να προσδιορίσουν την χαρτοπαιξία που κυριαρχούσε στη ζωή. … Το χαρτοπαίγνιο ξεκίναγε από βραδίς, κατανάλωνε ένα ολόκληρο ημερονύκτιο – μερικές φορές και δυο-τρια. Έχω κλειδώσει μια αφήγηση του πατέρα μου για ένα κοντοχωριανό του, τον Θανασούλα : Αυτός ήταν δεινός χαρτοπαίχτης, τα έπαιξε όλα, και ύστερα από απαίτηση της γυναίκας του διώχτηκε απ’ το σπίτι, που ήταν προικώο αλλά κι αυτό το είχε βάλει στο μάτι για να το πουλήσει. Τελικά, μετά από κλάματα της γυναίκας, με παρέμβαση του πεθερού του, που του χάρισε μάλιστα και μια αγελάδα για να «ρεφάρει», ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής στη «νομιμότητα». Εκεί λοιπόν που πήγαινε στο σπίτι περνώντας από ένα καφενείο, κάποιοι φίλοι τού πρότειναν να παίξει με την αγελάδα. Ο Θανασούλας υπέκυψε στον πειρασμό, έπαιξε και έχασε την αγελάδα !

Η περίπτωσή του δεν ήταν συγκρίσιμη με εκείνη του μεγαλύτερου (ίσως) χαρτοπαίκτη όλων των εποχών. Ήταν ο μοναδικός Έλληνας που πήρε το HALL OF FAME του πόκερ(τίτλος!), ο Νίκος Δανδόλος : Από τα χέρια του οποίου πέρασαν 2 δισεκατομμύρια δολάρια !

Ο Δανδόλος πήγε στην Αμερική σε νεαρή ηλικία, όπου κινήθηκε μεταξύ Μόντρεαλ και Σικάγου. Κέρδισε και έχασε λεφτά, όμως απέμεινε γοητευμένος από την αίσθηση της χαρτοπαιξίας.

Το 1949 έγινε η «θρυλική» μονομαχία του με τον Johnny Moss, που κράτησε 5 μήνες, με διαλείμματα μόνο για φαγητό και ύπνο. Όταν ο Δανδόλος έχασε και την τελευταία του δεκάρα, είπε τη διάσημη φράση: “Κύριε Moss, θα πρέπει να σε αφήσω να φύγεις”. Επίσης διαστάσεις θρύλου πήρε η συνομιλία του με τον τότε αρχηγό της μαφίας Κοστέλο, ο οποίος έχοντας χάσει χιλιάδες δολάρια αποκάλεσε τον Nick δειλό, με τον Nick τότε να τον προκαλεί να παίξουν 550.000 δολάρια και τον Κοστέλο να αποσύρεται ! Αυτό το γεγονός, είχε ως αποτέλεσμα την εκτόξευση της φήμης του. Καθώς μάλιστα η φήμη του σαν χαρτοπαίκτη μεγάλωνε, τα καζίνο άρχισαν να του προσφέρουν κανονικό μισθό, προκειμένου να σταματήσει να παίζει εναντίον τους και να τους προκαλεί «ζημιές», όμως ο Nick απαντούσε ότι τον ενδιέφερε μόνο το να ποντάρει και όχι τα χρήματα!

Αυτός ο «τζέντλεμαν της πράσινης τσόχας» πέθανε το 1966, πάμφτωχος πλέον, αν και έμενε στο πολυτελέστερο ξενοδοχείο του Λας Βέγκας. Τον έθαψε με μεγάλη πολυτέλεια ο Φρανκ Σινάτρα, ενώ το παρών έδωσαν, ηθοποιοί του Χόλιγουντ, σταρ και μαφιόζοι, που του εναπόθεσαν λουλούδια με τραπουλόχαρτα, κυρίως τον Ρήγα σπαθί, που τον αντιπροσώπευε στο χώρο του τζόγου.

Οι αμερικανικές εφημερίδες του αφιέρωσαν αρκετές σελίδες, και όπως έλεγε ο Τέλης Σαβάλας, διάσημοι τζογαδόροι επιδιώκανε να βρεθούνε έστω για μια φορά αντίπαλοι του Νικ Δανδόλου, για να διηγούνται πως είχανε παίξει μαζί του. Τέλος ο Φρανκ Σινάτρα τον αποχαιρέτησε με τις ακόλουθες κουβέντες : « Νικ, υπήρξες τόσο αγνός και έντιμος, ώστε η μόνη περιουσία που είχες ήταν οι αγαθοεργίες σου».

Πραγματικά, υπολογίζεται ότι ο Νικ είχε ξοδέψει τουλάχιστον 20 εκατομμύρια δολάρια για αγαθοεργίες…

Η ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ

Στο κινηματογραφικό έργο Barry Lindon του Στάνλεϋ Κιούμπρικ (1976), παίρνουμε αρκετές πληροφορίες για τους τρόπους με τους οποίους γίνονταν η κλοπή στα χαρτιά και γενικώς το παιχνίδι στους μετα-αναγεννησιακούς χρόνους. Μεταγενέστερα βέβαια οι πληροφορίες πληθαίνουν : Υπάρχει “Ο παίκτης” του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, η “Ντάμα Πίκα” του Αλεξάντρ Πούσκιν, ο “Χαρτοπαίκτης” του Μιχαήλ Χουρμούζη, “Ο χορός των ρόδων” του Αντώνη Σουρούνη, ο “Χαρτοπαίκτης” (The Cincinati Kid) – η γνωστή ταινία με τον Στηβ Μακ Κουήν- η “Χαρτοπαίχτρα” του Δημήτρη Ψαθά, “Το δόλωμα” του Αλέκου Σακελλάριου-που σκιαγραφούνται στο έργο του Γιάννη Βαρβέρη.

Από τους σύγχρονους έλληνες διακρίθηκε ο Τζώνυ Τάραμας , ο οποίος μετά από πολλές προστριβές με τις χαρτοπαικτικές «αρχές» προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, γιατί το καζίνο της Πάρνηθας του είχε απαγορεύσει την είσοδο! Η υπόθεσή του κερδήθηκε, αλλά αυτό που επιβεβαιώθηκε για την περίπτωσή του ήταν πολύ απλό : Ο Τζώνυ ήταν μέγας αριθμομνήμων , και αυτό ήταν ένα τεράστιο εφόδιο για τις χαρτοπαικτικές του επιδόσεις!

Από την άλλη πλευρά είχαμε τον Αντώνη Σουρούνη(1942-2016), ο οποίος δεν παρέλειπε σε κάθε βιογραφικό του να αναφέρει την ιδιότητά του ως πρώην παίχτη της ρουλέτας….

Από το βιβλίο του Γιάννη Βαρβέρη(1955-2011), «Κόψε. Μικρός χαρτοπαικτικός οδηγός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ερατώ, μαθαίνουμε μια πιο εκλεπτυσμένη και ψυχαναλυτική εκδήλωση της χαρτοπαιξίας :

« Η ΦΥΣΙΚΗ κατάσταση του παίκτη επηρεάζει σημαντικά την απόδοσή του. Χορτάτος από ύπνο, μετά από ελαφρότατο γεύμα, φρέσκος, ξυρισμένος, αρωματισμένος, ο καλός παίκτης μεγιστοποιεί τη διαφορά του απ’ τους αντιπάλους του. Το παιχνίδι θα σε υπολογίσει εφ’ όσον το υπολογίσεις κι εσύ. Μην το υποτιμάς, οφείλεις να προσέρχεσαι σ’ αυτό με “σεβασμό”».

Η εκκλησία φυσικά τηρεί εχθρική στάση απέναντι στην χαρτοπαιξία. Το πόνημα «Οι 52 δαίμονες της χαρτοπαιξίας» του Αρχιμανδρίτη Χαράλαμπου Δ. Βασιλόπουλου είναι ένα τυπικό σύμπτωμα αυτής της εχθρότητας. Η δε πολιτεία προσέρχεται σαν αρωγός , υποστηρίζοντας ότι πρέπει να προσέχουμε, διότι «υπάρχει κίνδυνος απώλειας της περιουσίας»…