Ζήσης Σαρίκας: Ἑλ­λη­νι­κὴ φι­λο­ξε­νία

 

planodion on 20 Ἀπρίλιος 2026 Mother and daughter are holding hands and walking the streets of Pefkochori, Halkidiki, Greece. Ζήσης Σαρίκας (Ἀφιέρωμα 19/22) Ἑλ­λη­νι­κὴ φι­λο­ξε­νία Ε ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ξε­πά­στρε­ψαν τὶς κό­τες, τὰ γου­ρούνια καὶ τὰ σκυ­λιά. Ξέ­νοι δου­λεύ­ουν τὰ χω­ρά­φια τους καὶ τὰ σπί­τια τους μι­κρο­γρα­φί­ες ἄθλιων πο­λυ­κα­τοι­κιῶν. Λί­γες γλά­στρες ἔχουν μεί­νει ἀνά­με­σα σὲ γε­ωρ­γι­κὰ ἐρ­γα­λεῖα καὶ τρα­κτέρ. Χά­θη­καν οἱ αὐ­λές, γέ­μι­σε παν­τοῦ ἀλου­μί­νια καὶ πλα­στι­κά. Πα­ρά­τη­σαν τὰ ἔθι­μα, πα­νη­γύ­ρια καὶ χο­ρούς, τὰ ξέ­χα­σαν, μό­νον οἱ ξέ­νοι κι οἱ δα­σκά­λοι τὰ θυ­μοῦν­ται πιά. Δὲν ζων­τα­νεύ­ουν οἱ νε­κροί. Ἡ τη­λε­ό­ρα­ση εἶ­ναι ἡ μό­νη τους θεά. Πη­γαί­νουν στὰ σου­περ­μάρ­κετ, τρῶ­νε πί­τσες, πα­ραγ­γέλ­νουν ντε­λί­βε­ρι, νὰ φά­ει καὶ ἡ μπά­μπω, καλ­πά­ζουν μὲ τὰ ἀγρο­τι­κὰ καὶ τὶς κοῦρ­σες πέ­ρα δῶ­θε, πά­χυ­ναν ὅλοι, ἔγι­ναν θε­ριὰ σω­στά. Οἱ πε­ρισ­σό­τε­ροι πα­ρι­στά­νουν τοὺς ξε­νο­δό­χους. Ἀλ­λὰ μι­σοῦν τοὺς ξέ­νους – καὶ ὄχι τὰ λε­φτά τους. Κά­νουν φαρ­μα­κε­ρὰ καὶ ἐνί­ο­τε πε­τυ­χη­μέ­να σχό­λια πί­σω ἀπ' τὶς πλά­τες τους μὲς στὰ κα­φε­νεῖα καὶ στὶς αὐ­λές τους μπρο­στὰ στὰ τσί­που­ρα καὶ τοὺς με­ζέ­δες. Ἐκεῖ ἐπι­ζεῖ ἡ λαϊ­κὴ πα­ρά­δο­ση, στὴ βα­ριὰ προ­φο­ρά, στὰ χον­τρὰ ἀστεῖα, στὰ μαλ­θα­κὰ καὶ νω­θρὰ παι­διά τους ποὺ συ­νε­χί­ζουν τὴν πα­τρο­πα­ρά­δο­τη κλη­ρο­νο­μιὰ νὰ εἶ­ναι σκρά­πες στὰ γράμ­μα­τα. Κα­θὼς σπά­νια πᾶ­νε πιὰ στὰ χω­ρά­φια, περ­νοῦν τὴν ὥρα τους κο­ροϊ­δεύ­ον­τας ὁ ἕνας τὸν ἄλ­λο καὶ ὅλους συλ­λή­βδην τοὺς πά­ροι­κους, ντό­πιους κι ἀλ­λο­δα­πούς. Τοὺς βγά­ζουν πα­ρα­τσού­κλια, κοι­τοῦν ἀπὸ πά­νω ὣς κά­τω τὶς γυ­ναῖ­κες τους κι εἶ­ναι γε­μᾶ­τοι χλεύη γιὰ ὅσες ξέ­νες πη­διοῦν­ταν κά­πο­τε μ' ὅλους κι ἐπι­μέ­νουν νά 'ρ­χον­ται στὰ βρο­με­ρὰ χω­ριά τους. Κι ἐκεῖ­νες, μι­λῶν­τας σπα­σμέ­να ἑλ­λη­νι­κά, ἐξα­κο­λου­θοῦν νὰ ἔχουν στὰ μά­τια τους λί­γη ἀπ' τὴ χα­ρὰ καὶ τὴν ἀφέ­λεια ποὺ εἶ­χαν τό­τε. Πε­ρι­φέ­ρον­ται σὰν χα­ζὲς πά­νω κά­τω, λιά­ζον­ται ἄγαρ­μπα μὲ τὶς ὧρες, μι­λοῦν ἐγ­κάρ­δια μὲ τὰ γκαρ­σό­νια, γε­λοῦν θο­ρυ­βώ­δι­κα καὶ φάλ­τσα. Ἀνα­ζη­τοῦν τὸ ξε­θω­ρια­σμέ­νο ὄνει­ρο μιᾶς ζω­ῆς κά­τω ἀπὸ τὸν ἥλιο, σί­γου­ρες ὅμως τώ­ρα πιὰ πὼς δὲν ἀξί­ζει νὰ προ­σπα­θή­σουν νὰ τὸ ὑλο­ποι­ή­σουν, ὅπως ἔκα­ναν πρὶν τριάν­τα χρό­νια. Πηγή: Ζή­σης Σα­ρί­κας, Μα­κριὰ ἀπ’ τὸν κό­σμο, καὶ ἄλ­λα κεί­με­να, Πα­νο­πτι­κόν, 2008. Γιὰ τὸ ἀ­φι­έ­ρω­μα δεῖ­τε τὴν Εἰ­σα­γω­γή: Γιάν­νης Πα­τί­λης: «Ζή­σης Σα­ρί­κας. Ἕνας ὀξὺς ἐλευ­θε­ρια­κὸς πα­ρα­τη­ρη­τὴς τῆς νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς πραγ­μα­τι­κό­τη­τας» Ζή­σης Σα­ρί­κας (Θεσ­σα­λο­νί­κη, 1953). Σπού­δα­σε Nε­ο­ελ­λη­νι­κὴ Φι­λο­λο­γία καὶ Φι­λο­σο­φία στὴ Φι­λο­σο­φι­κὴ Σχο­λὴ τοῦ Ἀρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Εἶ­ναι συγ­γρα­φέ­ας, με­τα­φρα­στὴς καὶ ἐπι­με­λη­τὴς ἐκ­δό­σε­ων. Ἔγρα­ψε τὰ βι­βλία: Μῦ­θοι τῆς τε­χνο­λο­γί­ας (Ἐκ­δο­τι­κὴ Θεσ­σα­λο­νί­κης, 1987), Ψί­χου­λα: μι­κρὰ πε­ζά (Νη­σῖ­δες, 1998· Πα­νο­πτι­κόν, 2008), Τὸ ὅρα­μα τοῦ ὑπε­ράν­θρω­που: μιὰ ἑρ­μη­νεία τοῦ ἔρ­γου τοῦ Φρίν­τριχ Νί­τσε «Ἔ­τσι μί­λη­σε ὁ Ζα­ρα­τού­στρα» (Νη­σῖ­δες, 2003· Βά­νιας, 2008· Πα­νο­πτι­κόν, 2014), Μα­κριὰ ἀπ' τὸν κό­σμο (Πα­νο­πτι­κόν, 2008), Ἀν­θρώ­πι­νες σκιές (Πα­νο­πτι­κόν, 2012), Κυ­ρια­κὴ ρε­πό (Ἑστία, 2014). Ἔχει με­τα­φρά­σει στὰ ἑλ­λη­νι­κὰ τὸ σύ­νο­λο τοῦ φι­λο­σο­φι­κοῦ ἔρ­γου τοῦ Φρίν­τριχ Νί­τσε, ἔρ­γο ποὺ δι­ήρ­κε­σε εἴ­κο­σι χρό­νια, κα­θὼς καὶ ἔρ­γα τῶν Ντιν­τε­ρό, Μπα­κού­νιν, Στίρ­νερ, Φρόϊντ, Φου­κό, Μπον­τρι­γιάρ, Κα­στο­ριά­δη, Κοϊ­ρὲ καὶ τῶν στο­χα­στῶν τῆς Σχο­λῆς της Φραν­κφούρ­της. Ὑπῆρ­ξε διευ­θυν­τὴς τῆς σει­ρᾶς ἀρ­χαί­ων Ἑλ­λή­νων συγ­γρα­φέ­ων στὶς ἐκ­δό­σεις Ἐξάν­τας, κα­θὼς καὶ τοῦ βρα­χύ­βιου ἐκ­δο­τι­κοῦ οἴ­κου τοῦ Ἀρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Τὸν Νο­έμ­βριο τοῦ 2016 τι­μή­θη­κε ἀπὸ τὴν Ἑται­ρεία Συγ­γρα­φέ­ων μὲ τὸ βρα­βεῖο "Δι­δῶ Σω­τη­ρί­ου" γιὰ τὸ σύ­νο­λο τοῦ ἔρ­γου του. Ση­μαν­τι­κὴ ἐ­νη­με­ρω­ση γιὰ τὴν πο­ρεί­α τοῦ ἱ­στο­λο­γί­ου: Δεῖ­τε ἐ­δῶ: Γιάν­νης Πα­τί­λης: Πλα­νό­δι­ον – Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζάι. Στρο­φή .