Νί­κος Νι­κο­λά­ου-Χα­τζη­μι­χα­ήλ: Τὸ Αει­κί­νη­τον

 

By planodion on 28 Ἀπρίλιος 2026 Νί­κος Νι­κο­λά­ου-Χα­τζη­μι­χα­ήλ Τὸ Αει­κί­νη­τον ΟΝΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ἦρ­θε στὶς ἀρ­χὲς τοῦ πε­ρα­σμέ­νου αἰ­ῶ­να στὸ Λε­ον­τά­ρι, εἴ­κο­σι τριῶν χρό­νων τό­τε, γιὰ νὰ στή­σει ἕναν νε­ρό­μυ­λο. Τὰ προ­η­γού­με­να πέν­τε χρό­νια, ἐρ­γα­ζό­ταν μὲ τὸν με­γα­λύ­τε­ρο ἀδελ­φό του καὶ τὸν πα­τέ­ρα του σὲ πα­ρό­μοιες ἐρ­γα­σί­ες, στή­νον­τας νε­ρό­μυ­λους καὶ ἀνε­μό­μυ­λους. Ἀφοῦ πέ­τυ­χε ἡ πρώ­τη ἐγ­κα­τά­στα­ση κι ἑτοι­μα­ζό­ταν ν’ ἀνα­χω­ρή­σει, δη­μιουρ­γή­θη­κε ἡ ἀνάγ­κη μιᾶς δεύ­τε­ρης στὰ Βα­σι­λι­κά, ἕνα μι­κρὸ χω­ριὸ δί­πλα. Δέ­χτη­κε τὴ δε­λε­α­στι­κὴ πρό­τα­ση καὶ ξε­κί­νη­σε τὴ δου­λειὰ μὲ κέ­φι. Οἱ φτε­ρω­τὲς ποὺ κα­τα­σκεύ­α­ζε ἦταν πραγ­μα­τι­κὰ ἔρ­γα τέ­χνης. Καὶ τὸ ἀλεύ­ρι, ἦταν πιὰ πρώ­της ποιό­τη­τας. Τὴ χά­ρη­κε πο­λὺ αὐ­τὴ τὴν ἐγ­κα­τά­στα­ση, για­τί ἐκεῖ, τὸ νε­ρὸ ποὺ ἐρ­χό­ταν ἀπὸ μιὰ με­γά­λη πη­γὴ τοῦ χω­ριοῦ, ἔτρε­χε ἀδιά­κο­πα σὲ με­γά­λες πο­σό­τη­τες. Ἔχον­τας τὴν πεῖ­ρα τῆς προ­η­γού­με­νης δου­λειᾶς, δὲν συ­νάν­τη­σε ἰδιαί­τε­ρες δυ­σκο­λί­ες καὶ σύν­το­μα ἡ δεύ­τε­ρή του ἐπι­τυ­χία ἦταν γε­γο­νὸς καὶ πο­λὺ σύν­το­μα ἀκο­λού­θη­σαν κι ἄλ­λες. Γιὰ πολ­λοὺς λό­γους, ἡ πε­ριο­χὴ ἄρ­χι­σε νὰ ἀπο­κτᾶ οἰ­κο­νο­μι­κὴ ἄν­θι­ση καὶ τὸν ἐκτι­μοῦ­σαν πο­λὺ για­τί ὅλοι κα­τα­λά­βαι­ναν ὅτι καὶ ἡ δι­κή του συμ­βο­λὴ ἦταν οὐ­σια­στι­κή.        Ἦταν τό­τε ποὺ γνω­ρί­στη­κε μὲ τὸν παπ­ποῦ καὶ ἔγι­ναν ἀχώ­ρι­στοι φί­λοι. Κά­θε βρά­δυ σύ­χνα­ζαν στὴν τα­βέρ­να καὶ πί­να­νε τὰ πο­τά τους. Ὅταν τε­λεί­ω­ναν οἱ ἱστο­ρί­ες τους, σι­γο­τρα­γου­δοῦ­σαν μέ­χρι ἀρ­γὰ καὶ πή­γαι­ναν γιὰ ὕπνο ὅταν πιὰ ὁ τα­βερ­νιά­ρης ἄρ­χι­σε νὰ μα­ζεύ­ει καὶ νὰ τα­κτο­ποιεῖ τὶς κα­ρέ­κλες. Τὸν πεί­ρα­ζαν ὅτι θὰ τὸν παν­τρέ­ψουν στὸ Λε­ον­τά­ρι καὶ θὰ τὸν ἄφη­ναν γιὰ πάν­τα ἐκεῖ. Δὲν ἤξε­ραν ὅτι ἤδη ἀγα­ποῦ­σε μιὰ κο­πε­λιὰ ἀπὸ τὸ χω­ριὸ καὶ αὐ­τὸς ἦταν ὁ λό­γος ποὺ δὲν ἀνα­χω­ροῦ­σε. Ὁ παπ­ποῦς ἦταν ἐπί­σης, ἕνας λε­βέν­της ποὺ τοῦ ἄρε­σαν οἱ πε­ρι­πέ­τειες. Ἔφε­ρε τὸ πρῶ­το λε­ω­φο­ρεῖο στὴν πε­ριο­χὴ καὶ ἔκα­νε τὴν τα­κτι­κὴ γραμ­μὴ πρὸς τὴν πό­λη. Ἕνα βρά­δυ, ὅταν πιὰ εἶ­χαν πιεῖ τὰ πο­τά τους καὶ ἦταν μό­νοι τους, ἔσκα­σε τὸ μυ­στι­κὸ στὸν παπ­ποῦ. Τοῦ ζή­τη­σε νὰ εἶ­ναι ὁ κουμ­πά­ρος. Φυ­σι­κὰ ὁ παπ­ποῦς δέ­χτη­κε μὲ χα­ρὰ καὶ βά­φτι­σε ἀρ­γό­τε­ρα τὸ πρῶ­το τους παι­δί. Ἔμει­νε γιὰ πάν­τα στὸ Λε­ον­τά­ρι. Οἱ δου­λειὲς δὲν τε­λεί­ω­ναν, ἦρ­θαν με­τὰ οἱ μη­χα­νὲς Ντῆ­ζελ ποὺ κι­νοῦ­σαν τοὺς μο­ντέρ­νους ἀλευ­ρό­μυ­λους καὶ πα­ράλ­λη­λα ἔβγα­ζαν καὶ νε­ρὸ ἀπὸ τοὺς βα­θιοὺς φραγ­κό­λακ­κους.        Τὸν γνώ­ρι­σα σὲ με­γά­λη ἡλι­κία, ὅταν πιὰ εἶ­χε πε­ρά­σει τα ὀγδόν­τα καὶ ὁ παπ­ποῦς πλη­σί­α­ζε τὰ ἑβδο­μῆν­τα. Ἐγὼ μό­λις εἶ­χα τε­λειώ­σει τὴ δευ­τέ­ρα γυ­μνα­σί­ου καὶ ἤμουν στὸ χω­ριὸ γιὰ τὶς θε­ρι­νὲς δια­κο­πές. Πή­γα­με μα­ζὶ μὲ τὸν παπ­ποῦ στὸ ἐρ­γα­στή­ρι του, ποὺ δια­τη­ροῦ­σε ἀκό­μα, πα­ρ' ὅλο ποὺ εἶ­χε στα­μα­τή­σει νὰ ἀνα­λαμ­βά­νει με­γά­λες ἐρ­γα­σί­ες. Ἔκα­νε μό­νο κά­ποιες μι­κρο­δου­λειὲς χω­ρὶς ἀμοι­βή, γιὰ νὰ περ­νᾶ τὴν ὥρα του. Πή­γα­με γιὰ νὰ μᾶς ἐπι­διορ­θώ­σει τὸ ἐλα­τή­ριο τοῦ πα­λιοῦ ἀε­ρο­βό­λου τοῦ παπ­ποῦ, ποὺ δὲν μπο­ροῦ­σε νὰ ρί­ξει τὰ σφαι­ρί­δια πιὸ μα­κριὰ ἀπὸ πέν­τε μέ­τρα. Ἦταν ὄρ­θιος καὶ συλ­λο­γι­ζό­ταν, δεί­χνον­τας ἐδῶ κι ἐκεῖ, σὲ διά­φο­ρα ση­μεῖα πά­νω στὸν πάγ­κο ποὺ ἦταν μπρο­στά του.        Μᾶς ἀν­τι­λή­φθη­κε ἀφοῦ πλη­σιά­σα­με πο­λὺ κον­τά. Ἔβγα­λε τὰ γυα­λιά, τὰ ἔβα­λε στὸν πάγ­κο καὶ μᾶς χαι­ρέ­τι­σε μὲ χει­ρα­ψία ἐκ­δη­λώ­νον­τας τὴ χα­ρά του ποὺ συ­ναν­τοῦ­σε τὸν φί­λο του. Μὲ κοί­τα­ξε μὲ ἀπο­ρία, ἀλ­λὰ ὁ παπ­ποῦς τοῦ ἔλυ­σε ἀμέ­σως τὴν ἀπο­ρία: «ὁ ἐγ­γο­νός μου, ὁ λε­βέν­της καὶ νέ­ος ἰδιο­κτή­της.» «Ἔ! ἀπὸ ποῦ θὰ πά­ρει», τοῦ γύ­ρι­σε ἀμέ­σως, «φαί­νε­ται» καὶ βά­ζον­τας πά­λι τὰ γυα­λιά του, πῆ­ρε τὸ ἀε­ρο­βό­λο στὰ χέ­ρια του μουρ­μου­ρί­ζον­τας «πά­λι τὸ ἐλα­τή­ριο; Ἔχει γε­ρά­σει σὰν κι ἐμᾶς, Γιῶρ­κο μου», —ἔτσι ἀπο­κα­λοῦ­σε τὸν παπ­ποῦ— «νὰ ἀγο­ρά­σεις, ἂν­ καὶ εἶ­ναι λί­γο νω­ρὶς ἀκό­μα γιὰ ὅπλα, ἕνα και­νούρ­γιο γιὰ τὸν ἐγ­γο­νό σου, αὐ­τὸ ἔφα­γε τὰ ψω­μιά του» καὶ προ­χώ­ρη­σε δί­πλα στὸν ἄλ­λο πάγ­κο. Ὅμως, κα­λὰ ἔκα­νες καὶ ἦρ­θες για­τὶ μοῦ ἔδω­σες μιὰ ἰδέα τώ­ρα, ποὺ νο­μί­ζω θὰ λύ­σει τὸ πρό­βλη­μα ποὺ ἀν­τι­με­τω­πί­ζω μὲ τὸ μη­χά­νη­μά μου.»        Ὁ παπ­ποῦς γύ­ρι­σε πρὸς τὸ μέ­ρος μου καὶ δεί­χνον­τας τὸ «μη­χά­νη­μα» ποὺ ἦταν ἁπλω­μέ­νο σὲ ὅλο τὸ μῆ­κος ἐκεί­νου τοῦ δε­κά­με­τρου πάγ­κου, μοῦ ἔκλει­σε τὸ μά­τι καὶ εἶ­πε ψι­θυ­ρι­στά, ἀλ­λὰ ἀρ­κε­τὰ δυ­να­τὰ γιὰ νὰ ἀκού­σει ὁ φί­λος του: «ἀει­κί­νη­τον! Θὰ σοῦ ἐξη­γή­σει με­τά.»        Ἡ δια­δι­κα­σία ποὺ ἀκο­λου­θοῦ­σε κά­θε φο­ρὰ γιὰ τὴν ἐπι­διόρ­θω­ση τοῦ ἐλα­τη­ρί­ου ἦταν ἁπλῆ: τὸ τέν­τω­νε ἀπο­μα­κρύ­νον­τας τὰ δύο ἄκρα του, καὶ τὸ ἐλα­τή­ριο ἀπο­κτοῦ­σε ἔτσι κά­ποια δυ­να­μι­κὴ καὶ γιὰ λί­γες μέ­ρες, τὸ ἀε­ρο­βό­λο ἔκα­νε κα­λὰ τὴ δου­λειά του. Δὲν ἀσχο­λη­θή­κα­με ἄλ­λο μὲ αὐ­τό. Ἄλ­λο μη­χά­νη­μα εἶ­χε σει­ρὰ τώ­ρα. Μοῦ μί­λη­σε γιὰ τὶς προ­σπά­θειες ποὺ ἔκα­νε γιὰ νὰ ἀνα­κα­λύ­ψει τὸ «ἀει­κί­νη­τον». Δη­λα­δή, τὴ μη­χα­νὴ ποὺ ἔτσι καὶ ξε­κι­νοῦ­σε, δὲν θὰ στα­μα­τοῦ­σε πο­τὲ πιὰ καὶ θὰ ἔκα­νε ἀε­νά­ως, μιὰ συγ­κε­κρι­μέ­νη κί­νη­ση, ποὺ θὰ κα­θό­ρι­ζε ὁ δη­μιουρ­γός της.        Μᾶς εἶ­πε κάμ­πο­σες θε­ω­ρί­ες, ἀκα­τα­νόη­τες γιὰ μέ­να, καὶ τέ­λος ἔφτα­σε ἡ πο­λυ­πό­θη­τη στιγ­μἀ ποὺ θὰ ἔθε­τε τὴ μη­χα­νὴ σὲ λει­τουρ­γία γιὰ νὰ τὴ δοῦ­με. Ἔβα­λε μιὰ με­ταλ­λι­κὴ σφαῖ­ρα σ’ ἕνα κα­τη­φο­ρι­κὸ με­ταλ­λι­κὸ αὐ­λά­κι —σὰν τσου­λή­θρα— καὶ σκο­πὸς ἦταν ἡ σφαῖ­ρα νὰ ξα­ναμ­πεῖ στὸ αὐ­λά­κι ἀπὸ τὸ ἴδιο ση­μεῖο, ἀφοῦ τὴν ἀνε­βά­σουν διά­φο­ροι μη­χα­νι­σμοὶ ποὺ «ὅπλι­ζαν» κα­θὼς τοὺς ἄγ­γι­ζε στὴν κα­τη­φο­ρι­κή της πο­ρεία. Ἡ μπά­λα κυ­λοῦ­σε πιὸ χα­μη­λὰ καὶ ἀκού­γον­ταν οἱ διά­φο­ροι μη­χα­νι­σμοὶ ποὺ «ὅπλι­ζαν». Ἐν­τυ­πω­σια­στή­κα­με ὅταν ἡ με­ταλ­λι­κὴ σφαῖ­ρα ἀνέ­βη­κε μο­να­χή της καὶ ξα­ναμ­πῆ­κε στὸ αὐ­λά­κι καὶ ἄρ­χι­σε ξα­νὰ νὰ κυ­λᾶ πρὸς τὰ κά­τω. Τὴ δεύ­τε­ρη φο­ρὰ πά­λι τὰ κα­τά­φε­ρε, ἀλ­λὰ ἀπὸ τὴν τρί­τη δια­δρο­μὴ καὶ με­τά, κά­θε φο­ρὰ ἔμε­νε πιὸ πί­σω μέ­χρι ποὺ τὴν τε­λευ­ταία φο­ρά, γύ­ρι­σε πρὸς τὰ πί­σω καὶ στα­μά­τη­σε. Δὲν ξα­να­δο­κί­μα­σε, ἄφη­σε τὴ σφαῖ­ρα ἐκεῖ ποὺ κύ­λι­σε καὶ ἀκι­νη­το­ποι­ή­θη­κε.        «Βλέ­πεις; Ἐκεῖ ποὺ στα­μά­τη­σε, θὰ βά­λω ἐλα­τή­ρια ποὺ θὰ ὁπλί­ζουν ὅταν πέ­φτει ἡ σφαῖ­ρα, ὅπως ἀκρι­βῶς τὸ ἀε­ρο­βό­λο, καὶ με­τὰ θὰ τὴν ἐξα­κον­τί­ζουν ψη­λὰ κα­τ’ εὐ­θεῖ­αν στὸ αὐ­λά­κι.» Κι ἔμει­νε γιὰ λί­γο σιω­πη­λός. Λέ­τε νὰ βρή­κα­με τὴ λύ­ση; Ὁ παπ­ποῦς δὲν μί­λη­σε. Πῆ­ρε τὸ ἀε­ρο­βό­λο καὶ μί­λη­σαν γιὰ ἄλ­λα πράγ­μα­τα μέ­χρι τὴν ἔξο­δο.        Ὁ σπου­δαῖ­ος μη­χα­νι­κός, φί­λος τοῦ παπ­ποῦ, πέ­θα­νε τὸν Ὀκτώ­βρη ἐκεί­νου τοῦ χρό­νου λί­γο με­τὰ ποὺ εἶ­χα φύ­γει στὴν πό­λη γιὰ τὶς σπου­δές μου. Ἀρ­γό­τε­ρα, με­τὰ ἀπὸ μῆ­νες, ὅταν εἶ­δα τὸν παπ­ποῦ, ἦταν πο­λὺ λυ­πη­μέ­νος ποὺ εἶ­χε χά­σει τὸν κα­λύ­τε­ρό του φί­λο. Δὲν εἶ­χε ὁλο­κλη­ρώ­σει τὴν ἀνα­κά­λυ­ψη τοῦ «ἀει­κί­νη­του», ἀλ­λὰ ὅπως πλη­ρο­φο­ρή­θη­κα, οἱ χω­ρια­νοί, σύμ­φω­να μὲ τὴν ἐπι­θυ­μία του, ἐγ­κα­τέ­στη­σαν δί­πλα στὸν τά­φο του, ἕνα μι­κρὸ δι­κῆς του ἐπι­νόη­σης καὶ κα­τα­σκευ­ῆς Μη­χα­νι­κὸ Σύ­στη­μα Αὐ­τό­μα­του Πο­τί­σμα­τος, γιὰ νὰ πο­τί­ζον­ται τὰ κυ­πα­ρισ­σά­κια ποὺ φύ­τε­ψαν δί­πλα στὸν τά­φο του, νὰ ρί­χνουν τὴ σκιά τους καὶ νὰ τὸν δρο­σί­ζουν. Πηγή: Ἀπὸ τὴν  συλλογὴ 20 Δι­η­γή­μα­τα, ἐκ­δό­σεις Κάρ­βας, Λευ­κω­σία 2014. Ὁ Νῖ­κος Νι­κο­λά­ου-Χα­τζη­μι­χα­ὴλ γεν­νή­θη­κε στὸ Βα­σί­λι τῆς Κύ­πρου. Με­τὰ τὴν ἀπο­φοί­τη­σή του ἀπὸ τὸ Ἑλ­λη­νι­κὸ Γυ­μνά­σιο Ἀμ­μο­χώ­στου σπού­δα­σε μα­θη­μα­τι­κὰ στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Ἀθη­νών. Ἐρ­γα­σί­ες του —βι­βλιο­γρα­φί­ες, ἐρ­γο­γρα­φί­ες, με­τα­φρά­σεις, δο­κί­μια, χρο­νο­γρα­φή­μα­τα— ἔχουν δη­μο­σιευ­τεῖ σὲ ἑλ­λα­δι­κὰ καὶ κυ­πρια­κὰ πε­ριο­δι­κά, στὸν κυ­πρια­κὸ τύ­πο, κα­θὼς καὶ σὲ ἀν­θο­λο­γί­ες καὶ σὲ συλ­λο­γι­κὰ ἔρ­γα στὴν Κύ­προ, τὴν Ἑλ­λά­δα καὶ ἀλ­λοῦ. Ἔχει τέσ­σε­ρις ποι­η­τι­κὲς συλ­λο­γές: Δι­θα­λάσ­σου, Κάρ­βας 2012, Πι­κρό­λι­θος, Κάρ­βας 2014, Ὕδα­τα Ὑδά­των, Κάρ­βας 2016 καὶ Ὕλεμ, Κάρ­βας 2024. Δύο ποι­η­τι­κές του συλ­λο­γὲς ἔχουν με­τα­φρα­στεῖ στὰ ἰτα­λι­κά. Ἔχει τρεῖς συλ­λο­γὲς δι­η­γη­μά­των: Ἡ κό­ρη τοῦ δρα­γου­μά­νου, Με­ταίχ­μιο, Ἀθή­να, 2003· 20 Δι­η­γή­μα­τα, Κάρ­βας, Κύ­προς, 2014· Φυ­σορ­ρό­ος, Βακ­χι­κόν, Ἀθή­να 2019. Δι­η­γή­μα­τά του ἔχουν με­τα­φρα­στεῖ στὰ ἀγ­γλι­κά, ὁλ­λαν­δι­κὰ καὶ ἀλ­βα­νι­κά. Τὸ τε­λευ­ταῖο βι­βλίο του εἶ­ναι τὸ μυ­θι­στό­ρη­μα Ὅταν σω­πᾶ­σαν τὰ που­λιά, Κάρ­βας 2024. Ἔχει διορ­γα­νώ­σει ἀτο­μι­κὲς ἐκ­θέ­σεις ζω­γρα­φι­κῆς καὶ συμ­με­τεῖ­χε σὲ πολ­λὲς ὁμα­δι­κές. Ὑπῆρ­ξε μὲ­λος τῆς πνευ­μα­τι­κῆς ὀμά­δας τῶν πε­ριο­δι­κῶν λό­γου, τέ­χνης καὶ προ­βλη­μα­τι­σμοῦ «Ὁ Κύ­κλος» καὶ «Κυ­πρια­κὴ Βι­βλιο­φι­λία-Φι­λο­τε­χνία.» Ζεῖ στὴ Λευ­κω­σία. Ση­μαν­τι­κὴ ἐ­νη­με­ρω­ση γιὰ τὴν πο­ρεί­α τοῦ ἱ­στο­λο­γί­ου: Δεῖ­τε ἐ­δῶ: Γιάν­νης Πα­τί­λης: Πλα­νό­δι­ον – Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζάι. Στρο­φή .