ΠΑΤΡΙΔΑ

 

Είχα μια φίλη, Γερμανίδα, που την έλεγαν Γκίζελα. Έμενε σε μια περιοχή κοντά στα Γερμανοελβετικά σύνορα, και μου διηγιόταν την ιστορία ενός ανθρώπου που – για γλυτώσει την επιστράτευση και τις περιπέτειες του πολέμου – λοιποτάκτησε και προσέφυγε στη γειτονική χώρα.  Για πολύ καιρό μετά τον πόλεμο έζησε στη Fatherland, εισπράττοντας την απομόνωση και την περιφρόνηση της τοπικής κοινωνίας.
Ας φανταστούμε έναν άνθρωπο όπως ο Τόμας Μαν, έναν άνθρωπο που πήρε το βραβείο Νόμπελ της Λογοτεχνίας και που έγραψε έργα τόσο σπουδαία όπως το «Θάνατος στη Βενετία» ή το «Φάουστ».
Που έφυγε από τη Γερμανία το 1933 και – παρά τις αντίθετες υποσχέσεις  του ίδιου– επέστρεψε σ’αυτήν το 1949. Εκεί , μεταξύ Φραγκφούρτης  και  Βαϊμάρης, που ανήκει στον Ανατολικό τομέα, παίζεται η ιστορία της φυγής και της επανόδου του : Μια ιστορία που μας μιλάει για το χαστούκι που έδωσε η κόρη του στον πρώην σύζυγό της, παρά τις δικαιολογίες του ότι αυτός δεν πήγε στον Χέρμαν Γκαίρινγκ , αλλά ο Χέρμαν Γκαίνγκ σ’ αυτόν - κάπως περίπου σαν τον Μωάμεθ και το βουνό. Εκεί μας μιλάει για τη θερμή υποδοχή που δέχεται ο Τόμας Μαν στις δύο χώρες που συνιστούν το 1949 τη Γερμανία,  μόνο που στο ανατολικό μέρος φαίνεται διατεταγμένη, σάμπως οι θίασοι που «έστηναν» ευτυχισμένα χωριά για την Αικατερίνη της Ρωσίας : Με τις άψογες  χορωδίες των φαντάρων που τιμούσαν το εκλεκτό τέκνο της Γερμανίας.

Ο Τόμας Μαν δεν θα γλυτώσει το προσωπικό δράμα, από ένα θάνατο από κατάχρηση ναρκωτικών του μονάκριβου γιού του – του Κλάους Μαν. Θα τον ανταπεξέλθει όμως πλέκοντας εγκώμια για τον Γκαίτε, σε μια πορεία όπου οι Αντολικογερμανοί με επίκεφαλής έναν Σοβιετικό (;;;)του τάζουν αναρίθμητες υποσχέσεις. Μεταξύ άλλων, την έκδοση των κειμένων του γιού του Τόμας Μαν.
Θα τις αρνηθεί βέβαια , για την τιμή των όπλων.
Η κόρη του και διαχειρίστρια των δημοσίων σχέσεών του ξεσπάει σε μια σκηνή σε μια παρέα τραγουδιστών, τους βρίζει «φασίστες». Η ίδια  θα του ζητήσει να επιστρέψουν, αυτός θα αναρωτηθεί φωναχτά  : Για πού;

Ένα αριστούργημα στην ιστορία του κινηματογράφου, με σκηνοθέτη τον Πάβελ Παβλικόφσκι

Λιγότερα