ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

 

Θέλει  ενισχυμένη παρουσία της Ευρώπης στο Διάστημα

Επιμέλεια Γιάννης Σχίζας, Δρόμος της Αριστεράς

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του σε διεθνή διάσκεψη για το Διάστημα, τάχθηκε υπέρ της από κοινού διακυβέρνησης του σε παγκόσμια κλίμακα, καλώντας ταυτόχρονα την Ευρώπη να γίνει ένας από τους «κορυφαίους παγκόσμιους παράγοντες» στο Διάστημα, με επανδρωμένες πτήσεις εντός «δέκα ετών» και αναπτύσσοντας τις δικές της δυνατότητες δορυφορικής επικοινωνίας.

 «Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι το Διάστημα δεν είναι πλέον καταφύγιο», επισήμανε ο Εμανουέλ Μακρόν, σημειώνοντας πως, παρά τη διεθνή συνθήκη του 1967, το Διάστημα παραμένει το μόνο σημαντικό παγκόσμιο κοινό αγαθό που δεν υπόκειται σε κανένα ρυθμιστικό πλαίσιο. Ο Γάλλος πρόεδρος τάχθηκε υπέρ μίας διεθνούς διάσκεψης «για τη θέσπιση ενός σαφούς οδικού χάρτη και για τον συντονισμό της διαστημικής κυκλοφορίας».

Ο Μακρόν τάχθηκε επίσης υπέρ της ενισχυμένης ευρωπαϊκής συνεργασίας στο Διάστημα.

«Η Ευρώπη πρέπει να είναι μεταξύ των κορυφαίων παγκόσμιων παραγόντων στο Διάστημα, ιδιαίτερα στις επικοινωνίες και την Τεχνητή Νοημοσύνη», τόνισε χαρακτηριστικά.

Αναφέρθηκε ιδιαιτέρως στην επερχόμενη διαστημική αποστολή που θα μεταφέρει Ευρωπαίους αστροναύτες – μεταξύ των οποίων και ο ‘Ελληνας Αδριανός Γκολέμης – στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό το 2027, σε συνεργασία με την αμερικανική εταιρεία Vast και τη NASA. «Θέλω να δω την πρώτη ευρωπαϊκή κάψουλα φορτίου, Nyx, να δένει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό σε δύο χρόνια, το πρώτο ευρωπαϊκό σεληνιακό όχημα προσεδάφισης, Argonaut, να προσγειώνεται στη Σελήνη σε πέντε χρόνια, και την πρώτη ευρωπαϊκή επανδρωμένη κάψουλα να εκτοξεύεται σε δέκα χρόνια, μεταφέροντας αστροναύτες από την Ευρώπη και άλλα έθνη», υπογράμμισε ο Γάλλος πρόεδρος.

Κάλεσε επίσης τους τηλεπικοινωνιακούς φορείς, τους κατασκευαστές και όλους τους εμπλεκόμενους παράγοντες να «δημιουργήσουν μια ευρωπαϊκή συμμαχία Direct-to-Device, ικανή να παρέχει, έως το 2030», μια άμεση σύνδεση μεταξύ δορυφόρων και κινητών τηλεφώνων, χωρίς να βασίζονται σε επίγεια κεραία.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας τόνισε την ανάγκη να «αγκαλιάσουμε πλήρως την ευρωπαϊκή προτίμηση», επισημαίνοντας πως «δεν είναι ούτε ύβρις ούτε προστατευτισμός· είναι άρνηση να είμαστε αφελείς».

Ενισχύεται  ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα στην Αττική έως το 2060

 

 

Όπως αναφέρει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο ΕΚΠΑ, μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή, Κώστας Καρτάλης και εκ των επικεφαλής του ερευνητικού έργου , ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα είναι ήδη υψηλός στις κεντρικές περιοχές της Αθήνας αλλά και στην Ελευσίνα, ενώ κατηγοριοποιείται ως μέτριος σε πολλές περιοχές του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας.

 

Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημειώνει, στο έργο CLIMASPIN, ελήφθησαν υπόψη μια σειρά από δείκτες που συνδέουν την περιοχή αναφοράς (λ.χ. μία πόλη) με τα ειδικότερα κλιματικά χαρακτηριστικά της, όπως τις βαθμοημέρες ψύξης, τον αριθμό επεισοδίων καύσωνα, τη μέση μέγιστη θερμοκρασία κατά τη θερινή περίοδο, τις θερμές ημέρες (πρόκειται για το πλήθος ημερών με μέγιστη θερμοκρασία μεγαλύτερη των 35 βαθμών) και τις τροπικές νύκτες (δηλαδή το πλήθος ημερών με ελάχιστη θερμοκρασία μεγαλύτερη των 25 βαθμών).

 

 «Δεν αρκεί να ληφθεί υπόψη απλώς η θερμοκρασία της περιοχής αλλά μία σειρά από στοιχεία που διαμορφώνουν την τρωτότητα δηλαδή πόσο ευάλωτος είναι ένας κάτοικος μιας αστικής περιοχής σε ένα καύσωνα. Τέτοια στοιχεία εντάχθηκαν μέσα από συγκεκριμένους δείκτες όπως η επιφανειακή θερμοκρασία εδάφους (που επηρεάζει τη θερμική άνεση), ο δείκτης βλάστησης, το ποσοστό δόμησης, το ύψος κτιρίων, η απόσταση από αστικό πράσινο, το ποσοστό πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών και η προσβασιμότητα σε Υπηρεσίες Υγείας», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Αναφορικά με την τρωτότητα όπως προκύπτει από τα ευρήματα του έργου CLIMASPIN, οι υψηλότερες τιμές (στην κλίμακα 1-πολύ χαμηλή έως 8-πολύ υψηλή) για το παρόν διάστημα εντοπίζονται στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας (κατηγορίες από 6 έως 8). Ελαφρά χαμηλότερες τιμές διακρίνονται επίσης, στην Ελευσίνα και σε αστικές περιοχές στα Μεσόγεια.

Παρ’ όλα αυτά, εντοπίζονται περιοχές όπου η τρωτότητα είναι χαμηλή παρότι ο κλιματικός κίνδυνος καύσωνα είναι υψηλός. Όπως υπογραμμίζει ο κ. Καρτάλης, αυτό συμβαίνει και αφορά αρκετές περιοχές.

«Εξηγείται από τον τρόπο που ορίζονται και εκτιμώνται ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα και η τρωτότητα σε αυτόν. Για παράδειγμα είναι δυνατόν μία περιοχή να είναι εκτεθειμένη σε υψηλό κίνδυνο καύσωνα αλλά παράλληλα να έχει υψηλό δείκτη βλάστησης, περιορισμένο σχετικά ποσοστό δομημένης επιφάνειας, χαμηλό ή μέτριο ύψος κτιρίων, η απόσταση ενός κατοίκου από χώρο πρασίνου να είναι μικρή και το ποσοστό πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών να είναι υψηλό ή συνδυασμό αυτών. Σε αυτή την περίπτωση – που βέβαια μοιάζει ιδανική για την Αθήνα -, ο κίνδυνος είναι υψηλός αλλά η τρωτότητα σχετικά περιορισμένη», σημειώνει.

 

 «Με βάση τη μεθοδολογία αυτή, δεν αρκεί να σχεδιάσεις τα μέτρα προσαρμογής και ανθεκτικότητας στους καύσωνες – είτε για την παρούσα περίοδο ή για το μέλλον – μόνο με γνώμονα τη χωρική διαφοροποίηση της θερμοκρασίας τού αέρα αλλά συνδυαστικά με τον κλιματικό κίνδυνο και την τρωτότητα. Σε πιο πρακτικό επίπεδο, η τρωτότητα αναδεικνύει ανάλογα με τον κάθε δείκτη χωριστά ή και συνδυαστικά, σε ποιές παρεμβάσεις πολιτικής πρέπει να στραφεί η διοίκηση. Για παράδειγμα, αν μία περιοχή έχει χαμηλή ή μέτρια τρωτότητα γιατί τα κτήρια είναι χαμηλά και το ποσοστό δόμησης περιορισμένο, προκύπτει ένα καθαρό μήνυμα ότι θα πρέπει να αποφευχθούν υψηλά κτίρια σε πυκνή διάταξη. Αν τώρα έχει υψηλή τρωτότητα γιατί το ποσοστό βλάστησης είναι περιορισμένο και η απόσταση που πρέπει να διανύσει ένας κάτοικος για να φθάσει ένα χώρο πρασίνου είναι μεγάλη, τότε πρώτη προτεραιότητα είναι η ενίσχυση του πρασίνου και κυρίως, η διασπορά εστιών πρασίνου.

 

Ο βιολογικός πόλεμος δεν είναι  σενάριο επιστημονικής φαντασίας

.

Το βιβλίο της Άννι Τζέικομπσεν «Biological War: A Scenario» (Βιολογικός πόλεμος: Ένα σενάριο) είναι ένα έργο βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα.

Η οπτική γωνία εναλλάσσεται μεταξύ εργαστηρίων, καταφυγίων, δρόμων πόλεων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Οι σκηνές διανθίζονται με «μαθήματα ιστορίας» που περιγράφουν προηγούμενα περιστατικά με βιολογικά όπλα, πανδημίες και κυβερνητικές πολιτικές.

Το πλεονέκτημα του βιβλίου είναι οι πηγές του. Βασίζεται σε συνεντεύξεις με πρώην στρατιωτικούς και κυβερνητικούς εμπειρογνώμονες, Ρώσους μηχανικούς βιολογικών όπλων που αποστάτησαν, και ακόμη και με τον διευθύνοντα σύμβουλο της OpenAI, Σαμ Άλτμαν.

Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου της Τζέικομπσεν καλύπτει την ιστορία της βιοτεχνολογίας και της ανάπτυξης βιολογικών όπλων.

Ξεκινά με το Πρωτόκολλο της Γενεύης του 1925 που απαγόρευε τη χρήση τους, και στη συνέχεια επισημαίνει τις μεταγενέστερες παραβιάσεις του πρωτοκόλλου κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ψυχρού Πολέμου.

 

Μετά από μια απογοητευτική περιγραφή της ιστορικής έρευνας της εποχής του Ψυχρού Πολέμου που διεξήχθη σε αυτή την εγκατάσταση, η Τζέικομπσεν προχωρά σε μια λεπτομερή περιγραφή της υποθετικής πανδημίας της και των συνεπειών της.

Ένας επιστήμονας υπεύθυνος για μια πυρκαγιά στο εργαστήριο, γεμάτος ενοχές, αναζητά εξομολόγηση στην τοπική εκκλησία, μολύνοντας χωρίς να το θέλει έναν ταξιδιώτη. Στη συνέχεια, αποσύρεται στο δάσος για να δώσει τέλος στη ζωή του. Βρίσκεται από μια ομάδα κυνηγών.

Αυτές οι πρωτογενείς επαφές διαδίδουν στη συνέχεια την ασθένεια. Ο πυρετός που μεταδίδεται αερογενώς, ο οποίος σκοτώνει γρήγορα, φτάνει στο Λος Άντζελες μέσω ενός κρουαζιερόπλοιου και στη συνέχεια εξαπλώνεται ραγδαία σε όλο τον κόσμο.

Αυτό θα έμοιαζε με επιστημονική φαντασία αν δεν βασιζόταν σε πραγματική έρευνα που διεξήχθη στα σοβιετικά εργαστήρια βιολογικού πολέμου κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και δοκιμάστηκε, με επιτυχία, σε ζώα – και σε μία περίπτωση, κατά λάθος, σε άνθρωπο.

Στο υποθετικό σενάριο της Τζέικομπσεν, το αποτέλεσμα είναι η κήρυξη στρατιωτικού νόμου.

Επικαλούμενη τον Νόμο περί Εξέγερσης, η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιχειρεί να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να προστατεύσει την ανεπαρκή διανομή ιατρικών προμηθειών – αντιβιοτικών και εμβολίων, τα οποία πιθανότατα δεν είναι ούτως ή άλλως αποτελεσματικά κατά της νόσου.

 

Μετά την αρχική εξάπλωση του παθογόνου, η Τζέικομπσεν τείνει να αγνοεί τον κόσμο εκτός των ΗΠΑ.

Αυτό είναι κατανοητό, δεδομένης της ειδικότητάς της και του κοινού στο οποίο απευθύνεται, αλλά θα ήταν καλό να υπήρχε λίγο περισσότερο παγκόσμιο πλαίσιο.

.