,……. ὁ Μπὶτς ἔγραψε τὰ μικροδιηγήματα τῶν 420 χαρακτήρων στὸ Φέισμπουκ, ὅπως θὰ τὰ ἔγραφε ὁποιοσδήποτε ἄλλος συγγραφέας
σὲ «παραδοσιακὸ» περιβάλλον……..
του
Γιάννη Παλαβού
.τ
ΑΝ ΣΥΝΟΨΙΖΑΜΕ τὰ βασικὰ χαρακτηριστικὰ ποὺ καθιστοῦν ἕνα διήγημα ἀξιανάγνωστο,
θὰ καταλήγαμε, ἐνδεχομένως, στὰ ἑξῆς: συμπύκνωση, οἰκονομία, ὑπαινιγμός, αἰφνιδιασμός, ἀκρίβεια, ἰδιάζουσα γλώσσα,
προσωπικὸ βλέμμα καί, πρωτίστως,
τὸ ρίγος ποὺ ἀπαντᾶται στὴν ποίηση· ὅλα, ἄλλωστε, τὰ παραπάνω στοιχεῖα προσιδιάζουν
στὸν ποιητικὸ λόγο. Ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους
Ἕλληνες διηγηματογράφους
τῆς ἐποχῆς μας, ὁ Γιῶργος Σκαμπαρδώνης,
ἐπισημαίνει σ’ ἕνα κριτικό του
σημείωμα ὅτι «κάτω ἀπὸ τὸ διήγημα πρέπει
νὰ σαλεύει τὸ ποίημα» (Βιβλιοθήκη Ἐλευθεροτυπίας, 23 Ὀκτωβρίου 2009).
Λαμβάνοντας
ὑπόψη τὰ παραπάνω, θὰ μποροῦσε ἴσως ὁ ἀναγνώστης ἢ ὁ διηγηματογράφος
ποὺ ἀντιμετωπίζει ἐπιφυλακτικὰ τὶς νέες τεχνολογίες
καὶ τὶς συνθῆκες ποὺ αὐτὲς διαμορφώνουν
γιὰ τὴ συγγραφή, νὰ ἀναρωτηθεῖ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ γραφτοῦν ἀξιόλογα διηγήματα
στὸ νέο ψηφιακὸ περιβάλλον. Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἀσφαλῶς καταφατική.
Οἱ περιορισμοὶ ποὺ τίθενται ἀπὸ τὰ νέα μέσα μποροῦν στὰ χέρια ἱκανῶν πεζογράφων ἢ ποιητῶν νὰ ἀναδειχθοῦν σὲ ἀφετηρία παραγωγῆς καθόλα ἀξιανάγνωστων ἔργων. Οἱ κάθε λογῆς περιορισμοὶ ποὺ ὣς τὸν 20ὸ αἰώνα ὑπαγόρευαν οἱ παραδεδομένες
ἐκφραστικὲς φόρμες (ἂς θυμηθοῦμε τὴν ὑψηλὴ κωδικοποίηση
τοῦ ποιητικοῦ λόγου πρὶν τὸ μοντερνισμὸ) οὐδέποτε ἐμπόδισαν τὴ γέννηση σημαντικῶν ἔργων – σπουδαῖα σονέτα, παντούμ,
χαϊκοῦ ἢ ποιήματα σὲ δεκαπεντασύλλαβο
γράφονταν πάντοτε. Κι αὐτὸ διότι ὁ ἐπαρκὴς ποιητὴς ἢ πεζογράφος ἀξιοποιεῖ τοὺς περιορισμοὺς καὶ τοὺς ἐν γένει κανόνες μιᾶς φόρμας ὑπέρ του καὶ ὑπὲρ τοῦ περιεχομένου – ἀρκεῖ φυσικὰ νὰ διαθέτει ὁρισμένες ἢ ὅλες τὶς ποιότητες ποὺ ἀναφέρθηκαν στὴν ἀρχὴ τοῦ σημειώματος.
Ἡ περίπτωση τοῦ Λοὺ Μπίτς, ὁ ὁποῖος ἐπιχείρησε νὰ γράψει μικροδιηγήματα
τὸ πολὺ 420 χαρακτήρων,
τοὺς ὁποίους μέχρι πρόσφατα
ἔθετε ὣς ὅριο τὸ Φέισμπουκ, ἐπιβεβαιώνει τὸν ἰσχυρισμὸ αὐτόν. Τὰ σύντομα κείμενα
τοῦ Μπὶτς ὑπερβαίνουν εὔκολα τὸ ἐπίπεδο τοῦ εὐφυολογήματος,
τοῦ ἐντυπωσιοθηρικοῦ λεκτικοῦ πυροτεχνήματος
ἢ τῆς βινιέτας, διαθέτοντας
ἱκανὸ βάθος, ποιητικὴ προοπτικὴ καὶ τὸν ἀναγκαῖο ὑπαινικτικὸ χαρακτήρα· εἶναι, συνεπῶς, καθόλα ἀξιανάγνωστα
λογοτεχνήματα, ἀνεξαρτήτως ἔκτασης ἢ περιβάλλοντος ὅπου δημιουργήθηκαν. Ὁ Μπὶτς ἀξιοποίησε στὸ ἔπακρο τὰ ἀσφυκτικὰ ὅρια τοῦ Φέισμπουκ παραδίδοντας
κείμενα ποὺ πείθουν τὸν ἀναγνώστη.