....τρεις Κυριακές, Δευτέρα μία

 

ΚΑΛΟ ΒΟΛΙ, ΚΥΡΙΕ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ

 

 ksipnistere  27/12/2025

Του Γιάννη Σχίζα*

Επί  Τουρκοκρατίας  οι κλέφτες    απεύχονταν το θάνατο όπως κάθε άνθρωπος,  αλλά μπροστά στο άμεσο ενδεχόμενό του –   σαν μαχητές  που ήταν –    δέχονταν  να βολευτούν με το  «καλό βόλι»:  Το βόλι  εκείνο  που θα  τους έπαιρνε γρήγορα τη ζωή ,  χωρίς  παρατεταμένους πόνους, χωρίς μεγάλες ταλαιπωρίες και αγωνίες, χωρίς επιβάρυνση των δικών τους ανθρώπων…

Η ευχή «καλό βόλι» επρόκειτο  να σταδιοδρομήσει μέχρι τις σημερινές συνθήκες, με άλλη μορφή. Δεν εννοώ  φυσικά το «καλό βόλι» που είχε υπόψη  ένας ατάλαντος βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ : Εννοώ εκείνο το βόλι που υφίσταται  κάποιος και που δεν σημαίνει  κατάληξη σε θάνατο ,  αλλά που χρησιμοποιείται  επί τη αποχωρήσει από αξίωμα κακήν -κακώς, συμπεριλαμβανομένου του Πρωθυπουργικού. Παραδείγματος χάρη, στο μεσοπόλεμο ο Φον Πάπεν έγινε από Πρωθυπουργός της Γερμανίας ,απλός Πρεσβευτής. Παραδείγματος χάρη ο Τόνυ Μπλαιρ της Αγγλίας, που έγινε από πρωθυπουργός  της χώρας του «διαπραγματευτής των ανατολικών υποθέσεων».  

 

Το σύνθημα λογίζεται ως πραγματική ευχή όταν κάποιος  πχ από Πρωθυπουργός γίνεται γενικός διευθυντής μιας υπηρεσίας ασφαλείας  εθνικών  κήπων, όταν από Υπουργός γίνεται διευθυντής της τοπικής Ουνέσκο ή σύμβουλος διατελέσαντος Πρωθυπουργού, όταν από βουλευτής καταλήγει να γίνεται στέλεχος μιας υπό ιδιωτικοποίηση  εταιρείας δημοσίου –πχ της ΕΛΤΑ –  όταν από Δήμαρχος γίνεται κλητήρας. Όλα αυτά βεβαίως προϋποθέτουν μια  διαδικασία αποπομπής –  και μάλιστα δημόσιας.

 

Τώρα η υπόθεση παίρνει νερό, κάποιος μπορεί να ενίσταται και να αξιώνει την αναβάθμισή του στα πλαίσια πάντα της ευχής :  Να επιδιώκει δηλαδή την μερική αναβάθμιση  από την ασφάλεια των εθνικών κήπων στην ασφάλεια δασών και κήπων και Ιονίου Πελάγους,  ή  την προαγωγή του σε αρχικλητήρα . Ειλικρινά, δεν γνωρίζω τι ο κύριος Μητσοτάκης θα προτείνει  για τον εαυτό  του, μετά τις επόμενες εκλογές.

ΥΔΡΑ

 

Του Γιάννη Σχίζα

Ο Ιμπραήμ την έλεγε «Μικρή Αγγλία» κι ορκιζόταν να πατήσει στο έδαφός της – όμως έμεινε με τους όρκους :  Η Ύδρα  με τα  186 πλοία που διέθετε  στο ξέσπασμα της επανάστασης του 1821 ήταν κυριολεκτικά απροσπέλαστη. Η Ύδρα πέρασε τη ναυτική ζωή της, όντας  το νησί των καπεταναίων, όπου κυριαρχούσε  ο Ανδρέας Μιαούλης, ο Κουντουριώτης, ο  Κριεζής, ο  Τσαμαδός, ο Σαχίνης, ο Τομπάζης, ο  Σαχτούρης, και πολλοί άλλοι, ανάλογης αξίας. Εκεί υπήρχε η  Ακαδημία Εμπορικού ναυτικού, που άρχισε να λειτουργεί αμέσως μετά την επανάσταση του 1821 και είναι η αρχαιότερη εν λειτουργία σχολή εμποροπλοιάρχων της ανατολικής Μεσογείου.

 

Η Ύδρα πέρασε μια περίοδο παρακμής  μετά τον ερχομό των ατμοκίνητων σκαφών, έως τη δεκαετία του 1950, οπότε η διασημότητά της εκτοξεύθηκε : Τότε  τέλειωσαν τα γυρίσματα του έργου  « Το παιδί και το δελφίνι», με πρωταγωνίστρια την Σοφία Λόρεν. Που ήταν στις μεγάλες ομορφιές της, όμως όλοι και όλα όσα γίνονταν ήταν εκπληκτικά : Οι ηθοποιοί, τα πλάνα του νησιού, τα κτίσματα, το τοπικό κλίμα – το couleur locale, που λένε σε απλά ελληνικά... Στη συνέχεια  η Ύδρα έδωσε το έδαφός της για να γυριστεί η «Φαίδρα» (1962), έργο βασισμένο σε αρχαιοελληνικό μύθο, με σκηνοθεσία του Ζυλ Ντασέν και πρωταγωνιστές την Μελίνα Μερκούρη και τον Άντονυ Πέρκινς : Που ήταν μεγάλη επιτυχία για την εποχή εκείνη, για όσους τουλάχιστον διέθεταν αισθητική και φιλοσοφική παιδεία…

Γιάν­νης Πα­τί­λης: Ζή­σης Σα­ρί­κας. Ἕνας ὀξὺς ἐλευ­θε­ρια­κὸς πα­ρα­τη­ρη­τὴς τῆς νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς πραγ­μα­τι­κό­τη­τας

 

planodion on 1 Ἰανουάριος 2026 Γιάν­νης Πα­τί­λης (Ἀφιέρωμα στὸν Ζήση Σαρίκα, 1/22) Ζή­σης Σα­ρί­κας Ἕνας ὀξὺς ἐλευ­θε­ρια­κὸς πα­ρα­τη­ρη­τὴς τῆς νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς πραγ­μα­τι­κό­τη­τας ΖΗ­ΣΗΣ ΣΑ­ΡΙ­ΚΑΣ εἶ­ναι ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ πα­ρα­γω­γι­κούς, ἀφα­νεῖς καὶ ἀθό­ρυ­βους ἐρ­γά­τες τῶν σύγ­χρο­νων ἑλ­λη­νι­κῶν γραμ­μά­των. Γεν­νή­θη­κε τὸ 1953 στὴ Θεσ­σα­λο­νί­κη καὶ σπού­δα­σε Νε­ο­ελ­λη­νι­κὴ Φι­λο­λο­γία καὶ Φι­λο-σο­φία στὸ ΑΠΘ. Στοὺς πε­ρισ­σό­τε­ρους εἶ­ναι γνω­στὸς ὡς με­τα­φρα­στής – καὶ δι­καί­ως, διό­τι τὸ με­τα­φρα­στι­κό του ἔρ­γο εἶ­ναι τε­ρά­στιο, καὶ ἐλά­χι­στοι τὸ γνω­ρί­ζουν στὸ σύ­νο­λό του. Πε­ρι­λαμ­βά­νει με­τα­φρά­σεις 60 καὶ πλέ­ον βι­βλί­ων, ἀπὸ τέσ­σε­ρις γλῶσ­σες (γερ­μα­νι­κά, ἀγ­γλι­κά, γαλ­λι­κὰ καὶ ἱσπανι­κά), τό­σο λο­γο­τε­χνι­κῶν/θε­α­τρι­κῶν ὅσο καὶ θε­ω­ρη­τι­κῶν/φι­λο­σο­φι­κῶν, μὲ τὸ ὄνο­μά του καὶ μὲ ψευ­δώ­νυ­μο (Δη­μή­τρης Ρῆ­σος). Ἔχει ἐπί­σης ὑπάρξει ἐπι­με­λη­τὴς/διευ­θυν­τὴς σει­ρῶν σὲ διά­φο­ρα ἐκ­δο­τι­κά, σὲ φο­ρεῖς τo­πι­κὴς αὐ­το­διοί­κη­σης καὶ στὸ ΑΠΘ. Ἀπο­κο­ρύ­φω­μα τῆς με­τα­φρα­στι­κῆς του προ­σφο­ρᾶς εἶ­ναι ἡ πα­ρου­σί­α­ση τῶν Ἁπάν­των τοῦ Νί­τσε (ἀπὸ τὶς ἐκ­δό­σεις Πα­νο­πτι­κόν) σὲ 16 τό­μους.        Ἐκτὸς ἀπὸ με­τα­φρα­στὴς εἶ­ναι ὅμως καὶ δη­μιουρ­γι­κὸς συγ­γρα­φέ­ας, ὑπὸ δι­πλῆ μά­λι­στα ἰδιό­τη­τα, λο­γο­τε­χνι­κὴ ὅσο καὶ δο­κι­μιο­γρα­φι­κή.

Οι εκδόσεις των συναδέλφων

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Γιώργος Νικολαΐδης ΕΓΧΡΩΜΗ ΤΙΒΙ, ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗ ΖΩΗ Φωτογραφικές σημειώσεις από τη δεκαετία του '80       Γιάννης Ρεστάκης ΚΡΑΤΟΣ ΠΟΛΙΤΩΝ Ανακτώντας την πολιτική για το κοινό καλό Μετάφραση: Χριστιάνα Σμυρνιώτη

Λεό Μαλέ Ο ΗΛΙΟΣ ΑΝΑΤΕΛΛΕΙ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΥΒΡΟ Μετάφραση: Γιώργος Χαρλαμπίτας       Περικλής Κοροβέσης Ο ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΚΑΙ Η ΜΑΡΔΙΤΣΑ

Αυτοκινητόδρομος 66» σε διασκευή/σκηνοθεσία Δέσποινας-Μαρίνας Σαμαρά στο θέατρο Βαφείο

 

Εμπνευσμένο από «Τα Σταφύλια της Οργής» του Τζον Στάινμπεκ
Από 5 Ιανουαρίου 2026

 

Ο αυτοκινητόδρομος 66 είναι η κύρια οδός του μετανάστη. Μακρύς και ασφαλτοστρωμένος διασχίζει τη χώρα κυματίζοντας απαλά πάνω κάτω στο χάρτη.

Ο 66 είναι ο δρόμος των κυνηγημένων, των προσφύγων από τη σκόνη, απ’ τη βροντή των τρακτέρ και τη συρρίκνωση της ιδιοκτησίας, από την αργή εισβολή της ερήμου προς τον Βορρά, από τους στροβιλιζόμενους αγέρηδες που ουρλιάζουν, από τις πλημμύρες που δεν φέρνουν καμία ευφορία στη γη αλλά απεναντίας κλέβουν κι όση λίγη ευφορία υπάρχει.

Πόσο απέχει η µία πόλη από την άλλη; Κυνηγημένοι απ' όλα αυτά οι άνθρωποι βγαίνουν στον 66 από παράδρομους, από καρόδρομους, από αυλακωμένους επαρχιακούς δρόμους.

Ανάμεσα στις πόλεις είναι ο τρόμος.

Στους κυνηγημένους, που αφήνουν πίσω τους τον τρόμο, συμβαίνουν παράξενα πράγματα, κάποια οδυνηρά σκληρά και κάποια τόσο όμορφα, που η πίστη ανάβει ξανά για πάντα.

Ο 66 είναι η μάνα οδός, ο δρόμος της φυγής.

 

Κορίτσια, οι τουρίστες !

Του Γιάννη Σχίζα

από το Ξυπνηστε 

Κάποτε τα έβαζαν με τον τουρισμό γενικώς... Tα είχαν ιδιαίτερα  με τους ανθρώπους που γύριζαν με ένα σακίδιο και sleeping bag, που έβρισκαν καταφύγιο για ύπνο στο οπουδήποτε, που έτρωγαν πρόχειρα και που γενικώς δεν είχαν καμιά σχέση με επισκέπτες – περιηγητές τύπου  Πάτρικ Λη Φέρμορ .  Ήταν η εποχή που  ο Ανδρέας Παπανδρέου  ζητούσε να μην «καταντήσει» η Ελλάδα χώρα των γκαρσονιών...

Προϊόντος όμως του χρόνου, όταν ο αριθμός των τουριστών είχε ξεπεράσει  κατά πολύ τους 50.000  της  αρχής της δεκαετίας του 50 ,  άρχισαν να γλυκαίνονται και να τα βάζουν μόνο με τους αλητοτουρίστες, οπότε άρχισε το ειδύλλιο με τους «τουρίστες υψηλής εισοδηματικής στάθμης».

Την ίδια περίοδο ο ελληνικός  «εξωστρεφής» τουρισμός έγινε καθυστερημένα «ενεργητικός», καθώς ο Έλληνας άρχισε να ταξιδεύει στην Ευρώπη, έστω και με συνάλλαγμα ραμμένο στη φόδρα του παντελονιού του... Ενώ έσκαγε μύτη το συντομότερο ανέκδοτο της ελληνικής γλώσσας («Αλβανός τουρίστας»), η μεσαία τάξη,  αφού πρώτα επιδόθηκε στον «τουρισμό αγορών» χτυπώντας τα μαγαζιά των  Παρισίων και του Λονδρέζικου Κάρναμπυ Στριτ,  τα έβαλε ακάθεκτη  με την  υπερκατανάλωση ταξιδιών, με συνήθη στόχο την άντληση κοινωνικού κύρους. Ακόμη και ο Μπόμπος των ανεκδότων, ενήλικος πλέον, επέστρεφε από τουριστικό ταξίδι στη Ρώμη  και καλείτο  να αφηγηθεί σε κάτι φιλενάδες της μαμάς (σε μία κατ’ οίκον συγκέντρωση…) την πιο έντονη εμπειρία του :  Ήταν μια όπερα, λέει, αλλά δεν θυμόταν ακριβώς το όνομά της,  αν ήταν η Τόσκα του Πουτσίνι ή η πουτσ@... του Τοσκανίνι...

Βοηθούντος του κυρίου Βενιζέλου,

ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΜΟΥΡΣΕΛΑ

 

ΑΙΓΑΙΟΝ

 

Συγγραφέας: Willy Kyrklund Eπιμέλεια: Μπιόρν Φορσέν – Μαρία Μαρτζούκου ISBN: 978-618-5346-82-9 Έκδοση: Αθήνα 2025 Διαστάσεις: 14x21 Σελίδες: 94 Τιμή: 14€   Αγορά   Το βιβλίο  αυτό του σουηδόφωνου Φινλανδού συγγραφέα Βίλλυ Τσύρκλουντ, που έζησε στη Νίσυρο την περίοδο 1952-1953 είναι ίσως η πιο όμορφη, πιο πνευματώδης και πιο διεισδυτική ματιά Βορειοευρωπαίου στην Ελλάδα της εποχής. Περιγράφοντας την δύση του ήλιου πάνω από το Αιγαίο Πέλαγος, γράφει: Ο ήλιος δύει κίτρινος ανάμεσα στη Νίσυρο και την Κω. Στην κορυφογραμμή του βουνού της Κω, κόκκινες και γαλάζιες σκιές ξεκινούν τη σιωπηρή μάχη τους, η οποία τελειώνει σύντομα με τον σταδιακό, ανελέητο αποκλεισμό και την καταστροφή των ερυθρών.

Βασίλης Ἠλιακόπουλος: Τὸ τραῖ­νο τῆς Γουα­τε­μά­λας

 

planodion on 30 Δεκεμβρίου 2025 Βασίλης Ἠλιακόπουλος Τὸ τραῖ­νο τῆς Γουα­τε­μά­λας ΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑ ΤΡΑΙΝΟ ποὺ φεύ­γει ἀπὸ τὸ Πότσ­νταμ, μιὰ μι­κρὴ πό­λη στὴ Γερ­μα­νία, γιὰ τὸ Σάν­τα–Κα­τα­λί­να–Πα­λο­πό, ἕνα ἰν­διά­νι­κο χω­ριὸ στὴ Γουα­τε­μά­λα, χί­λια πεν­τα­κό­σια μέ­τρα πά­νω ἀπὸ τὴ θά­λασ­σα, στοὺς πρό­πο­δες ἑνὸς ἀπὸ τὰ ἡφαί­στεια ποὺ πε­ρι­τρι­γυ­ρί­ζουν τὴ Λί­μνη Ἀτι­τλάν.        Βάρ­κες δί­χως κα­ρέ­να προ­σπα­θοῦν νὰ ψα­ρέ­ψουν στὰ ἥσυ­χα νε­ρά, σπι­τά­κια μέ­σα σὲ φυ­τεῖ­ες κα­φέ, πυ­ρο­βο­λι­σμοὶ ἕνα βρά­δυ, ἀν­τάρ­τες, guerrilleros στὰ βου­νά, στρα­τιω­τι­κὰ ἀπο­σπά­σμα­τα τὴν ἄλ­λη μέ­ρα. Δώ­δε­κα χω­ριά, εἴ­κο­σι χι­λιά­δες Ἰν­διά­νοι, βου­βὸ πλῆ­θος στὴ κη­δεία μιᾶς ἄσω­της πε­τα­λού­δας. Ἄτυ­χο μι­κρὸ χω­ριό!        Τὸ τραῖ­νο ἐκτε­λεῖ τὰ δρο­μο­λό­γιά του ὅπο­τε αὐ­τὸ θέ­λει, καὶ δὲν ὑπάρ­χει τρό­πος νὰ πά­ρει κά­ποιος ἐπί­ση­μα μιὰ πλη­ρο­φο­ρία γιὰ τὶς ἀνα­χω­ρή­σεις του. Ἂς μὴν φα­νεῖ πα­ρά­ξε­νη ἡ δια­δρο­μή του. Ὅμοιό του δὲν ἔχει δεῖ ὁ κό­σμος. Νύ­χτα δια­σχί­ζει τὴν πα­γω­μέ­νη Εὐ­ρώ­πη καὶ χά­νε­ται στὸν σκο­τει­νὸ Ἀτλαν­τι­κό.        Οἱ ἐπι­βά­τες του, συ­νή­θως λι­γο­στοὶ καὶ ἀξιο­ση­μεί­ω­τοι,

ΓΙΑ ΤΗ BRIGITTE

 της Οικολογικής Συμμαχίας

- Τη δεκαετία του ‘60 βρέθηκε στην πρώτη γραμμή κατά της εντατικής γεωργίας και της κόλασης των σφαγείων. - Το 1962 ασπάστηκε την χορτοφαγία και εκκίνησε, πρώτη, τον αγώνα για τη θεσμοθέτηση της αναισθητοποίησης των ζώων πριν τη σφαγή. - Από το 1977 και έπειτα πρωτοστάτησε σε σειρά διεθνών εκστρατειών, με πρώτη την εκστρατεία κατά του κυνηγιού της φώκιας στον Καναδά. Οι φωτογραφίες της με τα νεογέννητα φώκιας έκαναν τον γύρο του κόσμου και οδήγησαν στην απαγόρευση του κυνηγιού τους. - Το 1986 εκκίνησε εκστρατείες κατά της γούνας, κατά της κατανάλωσης κρέατος ιπποειδών και κατά των ταυρομαχιών. - Την ίδια περίοδο άρχισε να συνδράμει στη μαζική δημιουργία καταφυγίων ζώων σε όλο τον κόσμο, όπως το κέντρο διάσωσης σκαντζόχοιρων στο Κούνεο της Ιταλίας. Παράλληλα δημιούργησε το Ίδρυμα Μπριζίτ Μπαρντό, με αποκλειστικό σκοπό την διασφάλιση της ευημερίας των ζώων, δωρίζοντας σε αυτό το σπίτι της στο Σεν Τροπέ για την υποστήριξη των δραστηριοτήτων του. Το Ίδρυμα συγκαταλέγει σήμερα μεταξύ των μελών του τον Δαλάι Λάμα.

ΗΜΕΡΑ ΜΑΡΤΙΝ ΛΟΥΘΕΡ ΚΙΝΓΚ

 

«ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ"

του Γρηγόρη Κλαδούχου

 «ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ"
 - ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΤΕΜΠΩΝ – Η ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΥ ΣΤΑ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΓΝΩΜΗΣ - ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ. (ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΡΙΑ. ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΕΝΑ ΣΥΝΟΡΟ).

Είναι ημέρες ανάδειξης συμπλεγματικής φιλολογίας διαιτητών, αξιολογητών, ιεροεξεταστών. Γράφουν στο διαδίκτυο, στο facebook με την έπαρση του «ξέρεις ποιος είμαι εγώ;». Τί κρύβεται πίσω από φόβο τεχνοκρατών;

- ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ: ΑΠΑΝΤΗΣΗ σε δημοσιεύσεις ΜΠΕΛΑΝΤΗ (δικηγόρος, αποφεύγει να αναφέρει το όνομα της Καρυστιανού) και ΛΑΚΟΠΟΥΛΟ (δημοσιογράφο).

Κριτική μπορείς να κάνεις όταν ζει ή πεθάνει κάποιος ή κάτι. Αυτοί κάνουν κριτική σε κάτι που δεν έχει γεννηθεί. Αυτό προδίδει φόβο. «Έχουν» τον φόβο ενός «δεξιού» ακόμα κινήματος, ή τον φόβο ανατροπής της καθεστηκυίας τάξης αξιών, θεσμών, ανθρώπων; Προφανώς, απορρίπτουν το νέο που αμφισβητεί, δεν ανέχονται την κινηματική δυναμική των Τεμπών, που θέτει όλους μπροστά σε υποχρεώσεις αυτοκριτικής, πως δηλαδή με το πολιτικό παρελθόν τους συνέβαλαν, στήριξαν πολιτικές δυνάμεις, που έφεραν την χώρα σε αυτή την παρακμή.

Η «Σχεδία» του γδικιωμού και των ονείρων

 

Βάζουμε κλήρο για το γδικιωμό, βιώνουμε το ξόρκι επί σκηνής, βρισκόμαστε στην καρδιά ενός ντόνατ, θέτουμε το λίθο του έρωτα, αντλούμε χρώματα από την παλέτα των ονείρων.  Αυτά και άλλα πολλά στη «σχεδία» Ιανουαρίου 2026 (τεύχος #140). Κυκλοφορεί από την Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου στους δρόμους της πόλης.     «Ο κλήρος του γδικιωμού». Η βεντέτα, μπορεί να είναι σε φθίνουσα πορεία, αλλά παραμένει ακόμη μια βαθιά εμπεδωμένη λογική σε κάποιες περιοχές του τόπου, εκτρεπόμενη, ωστόσο, από τον παραδοσιακό κανόνα. «Οι μητέρες ήταν αυτές που  μυούσαν τα μικρά αγόρια στη νοοτροπία του γδικιωμού: συνεχείς αναφορές σε όπλα, πολέμους, φονικά και αναμονές για εκδίκηση», επισημαίνει στη «σχεδία» ο  Γιώργος Ανδρειωμένος, καθηγητής στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου

ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

ksipnistere 28/12/2025

Του Γιάννη Σχίζα*

Ο ορισμός είναι σαφής, ο κανόνας βέβαιος, οι εξαιρέσεις ελάχιστες : «Η παθολογική χαρτοπαιξία είναι μια σοβαρή συμπεριφορική εξάρτηση, όπου τα επεισόδια χαρτοπαιξίας κυριαρχούν στη ζωή του ατόμου, βλάπτοντας τις κοινωνικές, επαγγελματικές και οικογενειακές σχέσεις , με έντονη παρόρμηση για παιχνίδι, ψέματα, δανεισμό χρημάτων και συχνά ψυχολογική κατάρρευση. Πρόκειται για μια εξάρτηση συγκρίσιμη με τα ναρκωτικά, που απαιτεί βοήθεια και θεραπεία». Αυτά λέει ο ψυχολογικός προσδιορισμός αυτής της συχνής αρρώστιας, που κυριεύει την κοινωνία αυτές τις ημέρες.

Όμως «εκείνα τα χρόνια», που τα χωριά ήταν ακμαία, δεν χρειάζονταν κανένα προσδιορισμό για να προσδιορίσουν την χαρτοπαιξία που κυριαρχούσε στη ζωή. … Το χαρτοπαίγνιο ξεκίναγε από βραδίς, κατανάλωνε ένα ολόκληρο ημερονύκτιο – μερικές φορές και δυο-τρια. Έχω κλειδώσει μια αφήγηση του πατέρα μου για ένα κοντοχωριανό του, τον Θανασούλα : Αυτός ήταν δεινός χαρτοπαίχτης, τα έπαιξε όλα, και ύστερα από απαίτηση της γυναίκας του διώχτηκε απ’ το σπίτι, που ήταν προικώο αλλά κι αυτό το είχε βάλει στο μάτι για να το πουλήσει. Τελικά, μετά από κλάματα της γυναίκας, με παρέμβαση του πεθερού του, που του χάρισε μάλιστα και μια αγελάδα για να «ρεφάρει», ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής στη «νομιμότητα». Εκεί λοιπόν που πήγαινε στο σπίτι περνώντας από ένα καφενείο, κάποιοι φίλοι τού πρότειναν να παίξει με την αγελάδα. Ο Θανασούλας υπέκυψε στον πειρασμό, έπαιξε και έχασε την αγελάδα !

Η περίπτωσή του δεν ήταν συγκρίσιμη με εκείνη του μεγαλύτερου (ίσως) χαρτοπαίκτη όλων των εποχών. Ήταν ο μοναδικός Έλληνας που πήρε το HALL OF FAME του πόκερ(τίτλος!), ο Νίκος Δανδόλος : Από τα χέρια του οποίου πέρασαν 2 δισεκατομμύρια δολάρια !

Κέϊτ Σο­πέν (Kate Chopin): Ἀρ­γὰ ἔπε­σε ἡ νύ­χτα

 

planodion on 28 Δεκεμβρίου 2025 Κέϊτ Σο­πέν (Kate Chopin) Ἀρ­γὰ ἔπε­σε ἡ νύ­χτα (The night came slowly) ΑΝΩ ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΜΟΥ γιά τούς ἀν­θρώ­πους· γιά τή ση­μα­σία πού ἔχουν οἱ ζω­ές καί τά ἔρ­γα τους. Κά­ποιος εἶ­πε ὅτι εἶ­ναι καλ­λί­τε­ρο νά με­λε­τᾶς ἕναν ἄν­θρω­πο πα­ρά δέ­κα βι­βλία. Προ­σω­πι­κά, οὔ­τε βι­βλία θέ­λω οὔ­τε ἀν­θρώ­πους· μέ κά­νουν νά ὑπο­φέ­ρω. Μπο­ρεῖ κά­ποιος ἀπ’ αὐ­τούς νά μοῦ μι­λή­σει ὅπως ἡ νύ­χτα – ἡ κα­λο­και­ρι­νή νύ­χτα; Ὅπως τ’ ἀστέ­ρια ἤ ὁ ἄνε­μος ὁ θω­πευ­τι­κός;        Ἡ νύ­χτα ἔπε­σε ἀρ­γά, μα­λα­κά, κα­θώς ἤμουν ξα­πλω­μέ­νη ἐκεῖ, κά­τω ἀπ’ τό σφεν­δά­μι. Ἔφτα­σε ἕρ­πον­τας, ἕρ­πον­τας ἐνῶ ἄφη­νε τήν κοι­λά­δα μυ­στι­κά, νο­μί­ζον­τας πώς εἴ­δη­ση δέν πῆ­ρα. Tά πε­ρι­γράμ­μα­τα κι οἱ φυλ­λω­σιές τῶν δέν­τρων ἐκεῖ κον­τά ἀνα­μεί­χθη­καν σέ μιά μαύ­ρη μά­ζα κι ἡ νύ­χτα πού τούς ξέ­φυ­γε στά κλε­φτά ἦρ­θε, κι ἀπό τή δύ­ση κι ἀπ’ τήν ἀνα­το­λή, ὥσπου τό μο­να­δι­κό φῶς, φιλ­τρα­ρι­σμέ­νο μές ἀπό τοῦ σφέν­δα­μου τά φύλ­λα, ἦταν στόν οὐ­ρα­νό, κι ἕνα ἀστέ­ρι πού κοί­τα­ζε κά­τω στή γῆ μές ἀπό κά­θε χα­ρα­μά­δα.

Φίλοι της Φύσης : Ελληνίδα Αγρότισα

 

Όταν η «πράσινη μετάβαση» αγνοεί τον αδύναμο

του Στέφανου Σταμέλλου

Η στοιχειώδης λογική, η ηθική, αλλά και κάθε έννοια δικαιοσύνης, λέει ότι αυτός που χρειάζεται υπεράσπιση είναι ο αδύναμος. Όχι εκείνος που έχει πρόσβαση στην εξουσία, στους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, εκείνος που διαθέτει κεφάλαια,. Αλλά εκείνος που δέχεται την πίεση, που δεν μπορεί να μιλήσει, που δεν μπορεί να διαπραγματευτεί και να αντιδράσει.

 

Σήμερα, σε αυτή τη χώρα, ο αδύναμος δεν είναι οι επενδυτές ων ΑΠΕ. Δεν είναι οι εταιρείες. Δεν είναι τα “έργα στρατηγικής σημασίας”. Ο αδύναμος είναι η φύση. Τα βουνά, τα δάση, τα νερά, τα οικοσυστήματα, το τοπίο. Όλα εκείνα που δεν έχουν φωνή, δεν εκπροσωπούνται στα διοικητικά συμβούλια, δεν καταθέτουν προτάσεις χρηματοδότησης, δεν έχουν πρόσβαση στα υπουργικά γραφεία. Και όμως, πάνω τους φορτώνεται σήμερα ένα δυσανάλογο βάρος, στο όνομα μιας ανάπτυξης, παραγωγής και κατανάλωσης, που προχωρά χωρίς όρια και χωρίς όρους.

 

Η φύση δεν είναι “ουδέτερη επιφάνεια”, πάνω στην οποία μπορούμε να σχεδιάζουμε ό,τι θέλουμε. Είναι ένα σύστημα ζωής με όρια αντοχής.