Ζήσης Σαρίκας: Ὁ ἀρου­ραῖ­ος

 

planodion on 6 Ἰανουάριος 2026 Ζήσης Σαρίκας (Ἀφιέρωμα 03/22) Ὁ ἀρου­ραῖ­ος ΙΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΗ μαρ­τιά­τι­κη μέ­ρα —λυσ­σο­μα­νοῦ­σε ὁ βαρ­δά­ρης— ἀν­τί­κρι­σα, μπρο­στὰ στὰ σκα­λο­πά­τια τῆς πο­λυ­κα­τοι­κί­ας, ἕναν ψό­φιο ἀρου­ραῖο ξα­πλω­μέ­νο φαρ­δὺ πλα­τὺ στὸ δρό­μο. Τὸ πό­δι μου ἔμει­νε με­τέ­ω­ρο γιὰ μιὰ στιγ­μή, φο­βή­θη­κα μὴν τὸν πα­τή­σω καὶ νιώ­σω τὸν παλ­μὸ τοῦ κα­ου­τσούκ. Ὁ ρά­φτης, ποὺ εἶ­χε τὸ πα­ρα­θύ­ρι τοῦ μα­γα­ζιοῦ του πλάϊ στὴ πόρ­τα καὶ κα­τό­πτευε ὁλη­με­ρὶς κι ὁλο­νυ­χτὶς τὸ σύμ­παν, μοῦ χτύ­πη­σε μὲ τὸ δα­χτυ­λί­δι στὸ τζά­μι. «Ἦταν δι­κός μας», μοῦ εἶ­πε. «Ἐδῶ στὸν διά­δρο­μο κα­θό­ταν.» «Κά­θε μέ­ρα περ­νοῦ­σε μπρο­στά μου, χρό­νια», συ­νέ­χι­σε, «κι ἔπι­νε νε­ρὸ ἀπ' τὴ βρυ­σού­λα. Τὸν βα­ρέ­θη­κα νὰ τὸν βλέ­πω, τὸν πού­στη, καὶ τὸν φαρ­μά­κω­σα. Μοῦ 'φα­γε, ὅμως, δυὸ κου­τιὰ πον­τι­κο­φάρ­μα­κο μέ­χρι νὰ τὸν ξε­κά­νω!»        Κι ὕστε­ρα τὴν ἔστη­σε κα­ρα­ού­λι στὸ πα­ρά­θυ­ρο ἀκού­γον­τας μὲ ἀπό­λαυ­ση τὰ ἐπι­φω­νή­μα­τα ἀη­δί­ας καὶ τὶς τσι­ρί­δες ποὺ ἔμ­πη­γαν ὅλοι ἐκεῖ­νοι ποὺ κα­τέ­βαι­ναν πρωΐ-πρωΐ – ἰδί­ως οἱ γυ­ναῖ­κες καὶ τὰ παι­διά. Ἔτσι ξε­φορ­τώ­νον­ται οἱ ἄν­θρω­ποι τοὺς ἀλ­λό­τριους καὶ τοὺς ὅμοιούς τους. Ὁ ρά­φτης, πάν­τως, εἶ­χε σκο­τώ­σει τὸν ὅμοιό του. Τί ἄλ­λο ἦταν κι ὁ ἴδιος ἀπὸ ἕνας ἄθλιος πόν­τι­κας; Τὸ ἴδιο σου­λού­πι, τὸ ἴδιο χρῶ­μα, τὸ μου­στά­κι πον­τι­κο­ου­ρά, ἡ ἴδια μυ­ρω­διὰ στὸ κορ­μί, κά­τι με­τα­ξὺ ἀπλυ­σιᾶς καὶ τσι­γα­ρί­λας. Ζοῦ­σε σὲ μιὰ τρῦ­πα, μέ­σα στὸν ρύ­πο καὶ στὸ σκό­τος, ἀκού­γον­τας τὰ φρέ­να τῶν αὐ­το­κι­νή­των καὶ τὶς οἰ­μω­γὲς τοῦ ρα­διο­φώ­νου. Κι ἀπὸ πά­νω εἶ­χε τὰ χρέη, τὸ κυ­νή­γι τοῦ πα­ρᾶ, τὸν κα­βγᾶ γιὰ τὰ κλη­ρο­νο­μι­κά, τὴ λω­λὴ γριὰ μά­να, τὸν φθό­νο ἀπέ­ναν­τι στοὺς ἄλ­λους καὶ τὴν ἀπύθ­με­νη κα­κία.        Ὄχι τὸν ὅμοιό του, ἀλ­λὰ τὸν κα­λύ­τε­ρό του εἶ­χε φά­ει ὕπου­λα ὁ ρά­φτης. Ἕναν ἀμέ­ρι­μνο, ξε­θαρ­ρε­μέ­νο, χα­βα­λε­τζῆ, βρο­μιά­ρη ἀρου­ραῖο, ποὺ ἔβγαι­νε ἀπὸ τὴν τρῦ­πα του ὅπο­τε τοῦ κά­πνι­ζε μό­νο γιὰ νὰ φά­ει καὶ νὰ πιεῖ νε­ρό... Πηγή: Ζή­σης Σα­ρί­κας, Ψί­χου­λα, Μι­κρὰ πε­ζά, Πα­νο­πτι­κόν, Γ΄ ἔκ­δο­ση, 2019 (Α΄ ἔκ­δο­ση, Νη­σῖ­δες, 1998). Γιὰ τὸ ἀ­φι­έ­ρω­μα δεῖ­τε τὴν Εἰ­σα­γω­γή: Γιάν­νης Πα­τί­λης: «Ζή­σης Σα­ρί­κας. Ἕνας ὀξὺς ἐλευ­θε­ρια­κὸς πα­ρα­τη­ρη­τὴς τῆς νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς πραγ­μα­τι­κό­τη­τας» Ζή­σης Σα­ρί­κας (Θεσ­σα­λο­νί­κη, 1953). Σπού­δα­σε Nε­ο­ελ­λη­νι­κὴ Φι­λο­λο­γία καὶ Φι­λο­σο­φία στὴ Φι­λο­σο­φι­κὴ Σχο­λὴ τοῦ Ἀρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Εἶ­ναι συγ­γρα­φέ­ας, με­τα­φρα­στὴς καὶ ἐπι­με­λη­τὴς ἐκ­δό­σε­ων. Ἔγρα­ψε τὰ βι­βλία: Μῦ­θοι τῆς τε­χνο­λο­γί­ας (Ἐκ­δο­τι­κὴ Θεσ­σα­λο­νί­κης, 1987), Ψί­χου­λα: μι­κρὰ πε­ζά (Νη­σῖ­δες, 1998· Πα­νο­πτι­κόν, 2008), Τὸ ὅρα­μα τοῦ ὑπε­ράν­θρω­που: μιὰ ἑρ­μη­νεία τοῦ ἔρ­γου τοῦ Φρίν­τριχ Νί­τσε «Ἔ­τσι μί­λη­σε ὁ Ζα­ρα­τού­στρα» (Νη­σῖ­δες, 2003· Βά­νιας, 2008· Πα­νο­πτι­κόν, 2014), Μα­κριὰ ἀπ' τὸν κό­σμο (Πα­νο­πτι­κόν, 2008), Ἀν­θρώ­πι­νες σκιές (Πα­νο­πτι­κόν, 2012), Κυ­ρια­κὴ ρε­πό (Ἑστία, 2014). Ἔχει με­τα­φρά­σει στὰ ἑλ­λη­νι­κὰ τὸ σύ­νο­λο τοῦ φι­λο­σο­φι­κοῦ ἔρ­γου τοῦ Φρίν­τριχ Νί­τσε, ἔρ­γο ποὺ δι­ήρ­κε­σε εἴ­κο­σι χρό­νια, κα­θὼς καὶ ἔρ­γα τῶν Ντιν­τε­ρό, Μπα­κού­νιν, Στίρ­νερ, Φρόϊντ, Φου­κό, Μπον­τρι­γιάρ, Κα­στο­ριά­δη, Κοϊ­ρὲ καὶ τῶν στο­χα­στῶν τῆς Σχο­λῆς της Φραν­κφούρ­της. Ὑπῆρ­ξε διευ­θυν­τὴς τῆς σει­ρᾶς ἀρ­χαί­ων Ἑλ­λή­νων συγ­γρα­φέ­ων στὶς ἐκ­δό­σεις Ἐξάν­τας, κα­θὼς καὶ τοῦ βρα­χύ­βιου ἐκ­δο­τι­κοῦ οἴ­κου τοῦ Ἀρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης. Τὸν Νο­έμ­βριο τοῦ 2016 τι­μή­θη­κε ἀπὸ τὴν Ἑται­ρεία Συγ­γρα­φέ­ων μὲ τὸ βρα­βεῖο "Δι­δῶ Σω­τη­ρί­ου" γιὰ τὸ σύ­νο­λο τοῦ ἔρ­γου του. Ση­μαν­τι­κὴ ἐ­νη­με­ρω­ση γιὰ τὴν πο­ρεί­α τοῦ ἱ­στο­λο­γί­ου: Δεῖ­τε ἐ­δῶ: Γιάν­νης Πα­τί­λης: Πλα­νό­δι­ον – Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζάι. Στρο­φή .